Ir-Raġel tal-Kappell Aħdar

Kienet għodwa bħas-soltu ħdejn il-kumpless tal-ħwienet li kienu jinsabu fil-qalba tal-belt bid-dwal dejjem jixegħlu. Hawnhekk in-nies donnhom ma kienu jegħjew qatt jixtru. Jixtru filgħodu, jixtru waranofsinhar, jixtru filgħaxija. Kulħadd l-aqwa li jixtri u jġorr lejn daru u biż-żmien ftit li xejn kienu jagħtu kas jekk kienx filgħodu jew kienx dalam.

Fil-bidu n-nies ta’ din il-belt kienu jħobbu jiltaqgħu mal-ġirien fl-istess post, jieqfu jgħidu kelma u jsellmu ’l xulxin. Biż-żmien bdew jiftħu l-ħwienet ta’ kull xorta b’armaturi jgħammxu l-għajnejn. U n-nies bdew jitħajru u jħajru lil xulxin jixtru. Tant żdied in-negozju li kellhom fejn jinfirxu u ftit ftit lanqas baqgħu jiltaqgħu jew jekk jiltaqgħu ma kinux jindunaw b’xulxin. Kien hemm min ridt tħallsu biex ikellmek. L-aqwa li jkunu għamlu xi akkwist jew iffrankaw minn fuq prodott waqt xi xirja. U kienu lesti li jħallsu anke għal ftit ħin, li kieku l-ħin kien jinxtara.

Darba fost l-oħrajn, riħ qawwi mit-Tramuntana ġie jonfoħ u jkaxkar kulma jara quddiemu. Kien hemm karti tar-riklami ma’ kullimkien u qsari maqlubin u n-nies ħaffet aktar mis-soltu, li ma jmurx ifettlilhom jagħlqu l-ħwienet. Iżda f’din il-konfużjoni, intlemaħ raġel riesaq bil-mod lejn il-kumpless, liebes kappell aħdar tal-pannu. Dar dawra madwaru u ntasab fuq bank tal-injam. In-nies ta’ din il-belt ftit li xejn kellha moħħ min jiġi ġdid f’dil-belt, għax aktar kienu moħħhom fil-ħwienet. Imma kien hemm uħud li nnotawh u bħal qajmilhom xi ftit tal-kurżità. Tawh daqqa t’għajn ħafifa. Ir-raġel neħħa kemxejn il-kappell biex isellmilhom u n-nies sellmulu lura iżda baqgħu għaddejjin.

L-għada r-raġel tal-kappell aħdar reġa’ ntasab fuq il-bank tal-injam, iżda did-darba xi nies aktar kurjużi resqu lejh biex donnhom jistaqsuh minn fejn kien ġie, jew jekk kienx xi negozjant ġdid interessat f’xi negozju f’dawn l-inħawi. B’għaġeb kbir tagħhom, ir-raġel beda jirrakkonta l-istejjer mix-xejn. Għall-ewwel ħasbu li dar-raġel ġie jbigħ l-istejjer, għax huma hekk kienu jafu jagħmlu, kienu jafu jixtru u ħasbu li anke l-istejjer jinxtraw. Imma meta riedu jħallsuh, ir-raġel tbissem, xengel rasu u minflok beda jżewwaq storja wara l-oħra. Wara kull storja kien jieqaf għal ftit, iċaqlaq daqsxejn il-kappell u jerġa’ jibda jirrakkonta. U n-nies bdew jisimgħu rakkonti dwar irġejjen sbieħ u rejiet qalbiena, dwar stilel ikkuluriti u draguni feroċi. U aktar ma jisimgħu aktar kienu jkunu jridu jisimgħu u rħilhom joħolmu bi ħwejjeġ li qatt ma kienu raw.

U wara kull storja, il-leħen fond tar-raġel kien jieqaf għal ftit u jħallihom jaħsbu dwar dak li kienu jkunu semgħu. Wara jċaqlaq il-kappell u jibda rakkont ieħor. In-nies kienu bdew jistennewh bi ħġarhom u f’dawk l-inħawi l-ħajja ma baqgħetx daqshekk mgħaġġla u kulħadd kien beda jippreferi jieqaf għal ftit, imur ħdejn ir-raġel tal-kappell aħdar u joqgħod jisma’. Bdew anke jerġgħu jieqfu jitkellmu ma’ xulxin u did-darba kellhom ħafna fuq xiex jitkellmu. Min kien jibda jerġa’ jiftakar f’xi rakkont tar-raġel tal-kappell aħdar u min jiftakar f’xi storja li kien sema’ meta kien żgħir.

Għodwa waħda r-raġel intlemaħ fuq il-bank tal-injam bħas-soltu. Iżda kien bla kappell. Ma kienx qed jitħarrek għajr għal dawk l-erba’ bżiebeż bojod qotna jiċċaqalqu ma’ żiffa riħ. In-nies inġabru madwaru bħas-soltu jistennewh jibda jirrakkonta iżda hu baqa’ jħares lejn l-art. Stennew għax riedu jisimgħu aktar. Kien hemm min beda jonfoħ u min iħares lejn l-arloġġ. Bdew igergru bejniethom li dan mhux sew se jħallihom hekk. Kien hemm min beda jsikket ’il-oħrajn għax forsi dar-raġel ried is-skiet qabel jibda.

Imbagħad xi ħadd mill-folla ħareġ jgħid li dar-raġel mingħajr il-kappell aħdar ma setax jgħid stejjer. Fakkar lill-oħrajn li meta kien jispiċċa rakkont kienu jarawh iċaqlaq il-kappell. L-oħrajn qablu miegħu. Kien hemm min qal li l-kappell kien imsaħħar. Oħrajn qalu li dal-kappell kien iżommlu rasu sħuna u seta’ jħaddem moħħu aktar u jaħseb f’aktar stejjer. Ir-raġel ma tkellem xejn u baqa’ hemm iħares lejn l-art u jitbissem. In-nies aktar ħabblu moħħhom imma xħin sar il-ħin kulħadd kellu jinġabar lejn daru.

Għadda jum ieħor u n-nies sabu lir-raġel bilqiegħda fuq l-istess bank, bla kappell u jħares lejn l-art. Reġgħu nġabru madwaru kkonfonduti. Bdew jiddiskutu bejniethom x’seta’ ġara.

“U dan fejn seta’ tilfu l-kappell?” staqsiet waħda mara.

“Tgħid ħadu għalihom dawk l-irġejjen u r-rejiet, jew ġie xi dragun u ħaraqlu l-kappell meta kien hemm sema kwiekeb ikkuluriti fis-sema?” instema’ min jgħid.

“Dan mhux sewwa li kien qed jiġbor in-nies li ġew biex jisimgħu l-istejjer u mbagħad jibgħathom lura b’xejn,” tmasħan xi ħadd.

U kien hemm xi nies li bdew jitkażaw u jgħidu li dar-raġel kien traskurat għax ma rax fejn jerfa’ l-kappell. U r-raġel baqa’ jitbissem. Fl-aħħar, wieħed mill-folla għamel ftit tal-qalb, resaq lejh u staqsieh, “Imma għidilna ftit, tlift il-kappell aħdar u tlift is-sengħa tar-rakkont, għaliex qed titbissem?”

Ir-raġel infaqa’ jidħaq. Kulħadd siket u kien hemm min beża’ minn xi seħer. Imbagħad ir-raġel ħares lejhom bil-ħlewwa u filwaqt li xengel rasu qalilhom, “M’għandix bżonn il-kappell biex ngħidilkom storja. Intom stess għadkom kif ħloqtu storja. Malli rajtuni hawn bi kwieti u bla kappell bdejtu tħabblu moħħkom x’seta’ ġara. Bdejtu ssawru storja wara l-oħra fuq x’seħer għandu dal-kappell fuqi. Għidtu li kont traskurat u li ma ħadtx ħsieb l-uniku kappell li għandi.” Ir-raġel waqaf għal ftit imbagħad kompla, “Imma ma indunajtux li l-istejjer kienu ġejjin minn hawn,” u kif qal hekk poġġa jdejh fuq qalbu.

“L-istejjer għandhom joħorġu minn qalbkom, għadduhom lil ta’ warajkom u aktar ma tirrakkontaw aktar jiġukom stejjer u jkollkom aktar x’tagħtu.”

In-nies miġburin baqgħu siekta jaħsbu fuq li kien għadu kemm qalilhom ir-raġel. Bdew iħarsu lejn xulxin, ixenglu rashom biex juru li kellu raġun. Dak il-ħin qam riħ qawwi li kien ġej mit-Tramuntana u beda jkaxkar kulma ra quddiemu. Ir-raġel qam, qafel il-kowt sewwa u telaq bis-sliem lura minn fejn kien ġie. In-nies rawh jintilef qalb it-tromba tal-karti u l-weraq li kien qala’ r-riefnu, sakemm ma baqax jidher aktar.

Il-ħajja f’din il-belt baqgħet għaddejja bil-kumpless tal-ħwienet miftuħin u bid-dwal dejjem jixegħlu u n-nies jixtru filgħodu, jixtru waranofsinhar u jixtru filgħaxija. Imma huma u għaddejjin minn ħdejn il-bank vojt tal-injam kienu jieqfu għal ftit u jiftakru fir-raġel tal-kappell aħdar li ġie minn imkien jirrakkonta stejjer li qatt ma kienu semgħu bħalhom. Ħadd ma rah aktar u ħadd ma jaf fejn mar. Jafu biss li meta jiltaqgħu jibdew jirrakkontaw stejjer mill-isbaħ lil xulxin, stejjer ħerġin mill-qalb.