(Il-kontenut tal-Kotba Diġitali żviluppat għall-Qari Għal Qalbi/Malti llivellat, li qiegħed miżmum fuq din il-pjattaforma u l-kodiċi HTML5 tiegħu, għandu jibqa’ l-proprjetà intellettwali tal-Ministeru għall-Edukazzjoni, l-Isport, iż-Żgħażagħ, ir-Riċerka u l-Innovazzjoni, u għalhekk ma jistax isir użu kummerċjali u/jew profitt minnu).
Il-Klieb il-Baħar
Fil-baħar Mediterran insibu diversi speċi ta’ klieb il-baħar. Xi wħud minnhom saħansitra jiġu jżuru l-gżejjer Maltin.
Żewġ klieb il-baħar iduru fil-baħar.
Paġna 1
Il-kurazz komuni
Il-kurazz komuni (Smooth Hammerhead) għandu rasu qisha martell. Dan il-kelb il-baħar jinsab mifrux sew madwar id-dinja. Huwa jħobb jemigra ’l fuq fis-sajf.
Il-kurazz komuni kapaċi jara 360 grad billi għajnejh jinsabu fil-ġnub ta' rasu, iżda diffiċli jara x'hemm quddiem imnieħru.
Il-kurazz komuni (Smooth Hammerhead).
Paġna 2
Gamblu.
Il-kurazz komuni jikber sa 5 metri tul u jgħix sa 21 sena. Huwa jiekol ħut ieħor, gambli, granċijiet, koċċli u tipi ta' qarnit u siċċ.
Koċċli.
Paġna 3
Qarnita.
Granċ.
Paġna 4
Il-ħuta l-kaħla
Il-ħuta l-kaħla (Blue Shark) tinsab fl-ibħra kważi kollha madwar id-dinja. Din tiekol klieb il-baħar żgħar oħra, siċċ, granċijiet, xi għasafar li jkunu mal-baħar u anki żibel!
Il-ħuta l-kaħla (Blue Shark).
Paġna 5
Il-ħuta l-kaħla tikber sa 4 metri tul u tgħix sa 20 sena. Dan il-kelb il-baħar għandu dahru blu skur, il-ġnub blu ċar u żaqqu bajda. L-akbar predaturi tal-ħuta l-kaħla huma l-bnedmin. Bejn 15 u 20 miljun ħuta kaħla jinqatlu mill-bniedem kull sena. Dawn jinqabdu minħabba l-ġilda, iż-żejt tal-ħuta, snienhom u l-pinen tagħhom.
Il-ħuta l-kaħla.
Paġna 6
Il-mazzola
Il-mazzola (Smoothhound) tinsab l-aktar fil-Mediterran u fl-Atlantiku tal-Lvant, mir-Renju Unit sal-Afrika t’Isfel. Din il-ħuta tikber sa 2 metri tul u tgħix sa 24 sena.
Il-mazzola.
Paġna 7
Il-mazzola mhijiex perikoluża għall-bniedem. Hija tiekol il-gambli, granċijiet, qarnit, siċċ u xi ħut ieħor ukoll. Din il-ħuta tinbiegħ fis-suq għall-ikel.
Ftit mazzoli friski lesti biex jinbiegħu.
Paġna 8
Il-gattarell
Il-gattarell (Nursehound) tar-rukkal jikber sa 170 ċentimetru tul u jgħix sa 19-il sena. Dan il-kelb il-baħar jinsab l-aktar madwar in-Nofsinhar tal-Iskandinavja u fil-Lvant tal-Atlantiku sal-Marokk. Jinsab ukoll fil-Mediterran, u għalhekk madwar Malta wkoll. Il-gattarell tar-rukkal mhuwiex perikoluż għall-bniedem, anzi ġieli jittiekel mill-bniedem.
Kont taf li l-gattarell ibid il-bajd tiegħu qalb l-alka sabiex il-ħjut innukklat mal-bajd tiegħu jkun jista' jaqbad mal-alka u b'hekk il-bajd ma jitlax fil-wiċċ?
Il-gattarell. Ritratt meħud minn Mario Antonio Pena Zapatería.
Paġna 9
Il-kelb l-abjad
Il-kelb l-abjad (Great White Shark)
jikber sa 640 ċentimetru u jgħix sa 36 sena. Huwa jiekol ħut, klieb il-baħar oħra, foki, ħamiem il-baħar, dniefel, għasafar tal-baħar, siċċ, qarnit u granċijiet.
Il-kelb l-abjad.
Paġna 10
Il-kelb l-abjad huwa perikoluż għall-bniedem. Dan jinsab kważi fl-ibħra kollha, inkluż il-Mediterran. Il-kelb l-abjad għandu sens ta' xamm qawwi ħafna. Dan kapaċi jxomm qatra demm f'100 litru ilma!
Il-kelb l-abjad jgħum fil-baħar.
Paġna 11
Il-pixxitondu
Il-pixxitondu (Shortfin Mako Shark)
jikber sa 445 ċentimetru u jgħix sa 32 sena. Huwa jinsab kważi fl-ibħra kollha. Huwa wieħed mill-aktar klieb il-baħar li jiġri!
Il-pixxitondu.
Paġna 12
Il-pixxitondu jiekol klieb il-baħar oħra, qarnit, siċċ, pixxispad u anki xi dniefel jew baleni żgħar. Dan il-kelb il-baħar huwa perikoluż ħafna għan-nies u spiss jattakka għawwiema u anki dgħajjes.
Dehra oħra tal-pixxitondu mill-viċin.
Paġna 13
L-ixkatlu
L-ixkatlu (Angelshark or monkfish) jikber sa 183 ċentimetru. L-ixkatlu jħobb jonsob il-priża tiegħu billi jinħeba bis-saħħa tal-kamuflax. Jiekol l-aktar ħut tal-qiegħ, għalkemm ġieli jiekol ukoll xi qarnita, siċċa jew tipi differenti ta’ gambli.
L-ixkatlu.
Paġna 14
Dari l-ġilda tal-ixkatlu kienet tintuża biex jiġi xkatlat l-injam, minflok is-sandpaper li tintuża llum. Fil-fatt għalhekk ngħidu “tixkatla”!