Il-fekruna tal-baħar hija annimal rettilu. Din tqatta’ l-biċċa l-kbira tal-ħin taħt l-ilma, imma kull tant ħin trid titla’ fil-wiċċ biex tieħu n-nifs.

Malta nsibu tlett ifkieren tal-baħar li jidhru fl-ibħra tagħna b’mod regolari. Dawn huma l-fekruna tal-baħar is-sewda, il-fekruna tal-baħar il-komuni u l-fekruna tal-baħar il-ħadra. Dawn it-tlett ifkieren huma protetti bil-liġi, jiġifieri s-sajjieda ma jistgħux jaqbduhom.

Il-fkieren tal-baħar nisa jbejtu fuq bajjiet bir-ramel. Il-fekruna tħaffer ħofra fir-ramel b’saqajha u fiha tbid il-bajd. In-numru ta’ bajd ivarja bejn 80 u 120 bajda, skont l-ispeċi ta’ fekruna. Meta tkun lesta, il-fekruna tgħatti l-ħofra u terġa’ lura fil-baħar.

Il-fkieren nisa spiss jerġgħu lura biex ibejtu fir-ramel tal-istess bajja fejn ikunu twieldu xi sbatax-il sena qabel jew aktar. Ħafna drabi huma jbejtu billejl. Il-fkieren irġiel rari jerġgħu jitilgħu l-art wara li jinżlu l-baħar wara li jitwieldu.

Il-fekruna tal-baħar il-komuni tiżen madwar 115 kg meta tikber. Din hija l-aktar fekruna komuni li naraw madwar Malta, u għalhekk għandha dan l-isem.

Il-fekruna tal-baħar il-komuni tiekol ħafna bram, granċijiet, bebbux tal-baħar, u anki ħut, iżda ġieli tiekol ukoll l-alka. B’hekk il-fekruna tal-baħar il-komuni hija omnivora, jiġifieri tiekol kemm ħaxix kif ukoll ħlejjaq oħra.

Hija għandha xedaq b’saħħtu ħafna li kapaċi jaħtaf il-priża li tkun qed tattakka biex tiekol.

Il-fekruna tal-baħar komuni kapaċi tgħix aktar minn 50 sena fl-ambjent naturali tagħha.

Il-fekruna tal-baħar is-sewda hija l-ikbar u l-itqal fost il-fkieren tal-baħar. Din kapaċi tilħaq kważi tunnellata, jiġifieri 1,000 kilogramma!

B’differenza minn fkieren oħra, din il-fekruna m’għandhiex dahar iebes tal-għadam imma daharha huwa tal-laħam u l-ġilda.

Din il-fekruna hija l-aktar rettilu veloċi, bis-saħħa tal-ġisem aerodinamiku li għandha. Dan ifisser li l-ġisem ta’ din il-fekruna għandu forma partikolari u huwa magħmul b’tali mod li jgħinha tgħum b’veloċità kbira ħafna. Barra minn hekk, il-fekruna tal-baħar is-sewda hija l-aktar fekruna li togħdos fil-fond. Hija kapaċi togħdos aktar minn 1,250 metru fond!

Il-fekruna tal-baħar is-sewda kapaċi tgħix madwar 45 sena fl-ambjent naturali tagħha.

Il-fekruna tal-baħar il-ħadra hija l-akbar fost il-fkieren tal-baħar b’daharhom iebes.

Id-dieta ta’ din il-fekruna tvarja matul ħajjitha. Meta tkun għadha żgħira, tibda biex tiekol dud, krustaċji (bħal gambli), insetti, alka u ħaxix. Madankollu, meta tikber tibda tiekol biss alka u ħaxix tal-baħar.

Jista’ jkun li għalhekk ix-xaħam ta’ din il-fekruna jkollu lewn ħadrani. Bis-saħħa t’hekk ukoll, il-ħaxix jikber aktar b’saħħtu peress li jkun qed jittiekel u jerġa’ jikber mill-ġdid.

Il-fekruna tal-baħar il-ħadra kapaċi tgħix aktar minn 80 sena fl-ambjent naturali tagħha.

Problema li ta’ spiss dawn it-tlett ifkieren jiltaqgħu magħha fl-ibħra ta’ madwarna hija t-tniġġis tal-baħar. Sfortunatament, huwa faċli li fekruna titfixkel borża tal-plastik jew bużżieqa ma’ brama u tispiċċa tikolha. Għalhekk huwa tajjeb li nnaqqsu l-użu tal-plastik u narmuh fejn suppost.

Ix-xbiek li jħallu warajhom is-sajjieda huwa periklu ieħor li jiltaqgħu miegħu l-fkieren tal-baħar. Jekk il-fekruna teħel max-xbiek u ma jirnexxilhiex tinqala’ mill-ewwel, din taqta’ nifisha u tegħreq peress li ma tkunx tista’ tieħu nifs taħt l-ilma.

Barra minn hekk, bl-iżvilupp li qed isir mad-dinja kollha fil-bajjiet, ħafna fkieren mhumiex isibu bajjiet ramlin kwieti fejn ibejtu. Id-dwal artifiċjali u l-preżenza tan-nies fil-bajjiet igerrxuhom u hemm ċans kbir li jiddeċiedu li ma jbejtux.

Sakemm jikbru, il-fkieren iż-żgħar jiltaqgħu ma’ ħafna għawġ, minn granċijiet u tjur li jippruvaw jaqbduhom qabel ma jinżlu l-baħar huma u ħerġin mill-bejta, sa ħut kbir fil-baħar. Madankollu, meta dawn jikbru, il-bniedem, bl-aġir tiegħu, huwa l-akbar għadu tagħhom.

Mhux l-ewwel darba li nisimgħu b’xi fekruna li tiġi tbid il-bajd f’xi waħda mill-bajjiet tagħna. Fost dawn nistgħu nsemmu l-Armier, Għajn Tuffieħa jew il-Ġnejna f’Malta u r-Ramla l-Ħamra f’Għawdex.

Fil-fatt, fil-25 ta’ Ġunju 2018, fekruna tal-baħar telgħet fuq l-art fil-bajja tal-Ġnejna u biedet 112-il bajda. Minn dawn faqqsu 111-il bajda fit-22 ta’ Awwissu, jiġifieri kważi xahrejn wara. Il-bejta kienet fonda bejn 44 ċm u 72 ċm.