(Il-kontenut tal-Kotba Diġitali żviluppat għall-Qari Għal Qalbi/Malti llivellat, li qiegħed miżmum fuq din il-pjattaforma u l-kodiċi HTML5 tiegħu, għandu jibqa’ l-proprjetà intellettwali tal-Ministeru għall-Edukazzjoni, l-Isport, iż-Żgħażagħ, ir-Riċerka u l-Innovazzjoni, u għalhekk ma jistax isir użu kummerċjali u/jew profitt minnu).

Ħamest Ifrieħ

null
Pippa u Kino huma żewġ għasafar tal-bejt. Ftit wara li żżewġu bdew ifittxu tiben, weraq niexef u ħuxlief biex jagħmlu l-bejta.
Kienet ir-rebbiegħa. Il-bejta għamluha ġo ħofra fonda fiz-zokk oħxon ta’ siġra kbira. Pippa biedet ħames bajdiet. Kienet tbid waħda kuljum u meta għaqqdet ħamsa waqfet. Kienet toqgħod fuqhom, issaħħanhom biex ifaqqsu, waqt li Kino kien imur ifittex l-ikel u jiġi jżoqqha.
Paġna 1
Il-ġranet bdew igerbu u fl-erbatax-il jum faqqset l-ewwel bajda. Minnha ħareġ l-ewwel ferħ. Pippa u Kino semmewh Kikku u tgħidx kemm kienu ferħanin bih. Warajh bdew joħorġu ħutu mill-bajda tagħhom, wieħed kuljum, sakemm kienu faqqsu kollha. Billi kienu għadhom ilkoll bla rix, Pippa kienet toqgħod fuqhom biex iżżommhom sħan u ma jħossux bard.
Kino kien imur ifittex l-ikel u jiġi jżoqqhom. Dud, żrieragħ, bebbux, weraq tari u kulma jsib tajjeb għall-ikel kien iġorru lejn il-bejta. Issa kien irid jitma’ lil martu u l-ħamest ifrieħ, u ma kienx isibha faċli jipprovdi l-ikel għal sitt iħluq.
null
Paġna 2
null
Kultant kien ikun għajjien u ma jiflaħx jittajjar u jħuf għall-ikel. Għalhekk Pippa kienet tmur tfittex l-ikel hi u tħalli lilu jindokra l-frieħ u joqgħod fuqhom biex isaħħanhom. Bl-ikel li jġibulhom ommhom u missierhom, il-ħamest ifrieħ bdew jikbru ftit kuljum. Bdew ukoll itellgħu xi ftit tar-rix, żgħir u artab. Pippa u Kino issa setgħu jibdew iħalluhom xi ftit waħidhom u jmorru jfittxu l-ikel it-tnejn flimkien. U meta jiġu lura kienu jimlewlhom il-ħawsla b’dak li jsibu u hekk itaffu l-ġuħ u jkomplu jikbru.
Paġna 3
Kienu familja kuntenta, ferħanin b’xulxin u ma jonqoshom xejn. Imma ma kellhomx idumu kuntenti wisq.
Għodwa waħda, Pippa u Kino marru bħas-soltu jfittxu l-ikel. Damu ftit sew ifittxu sa ma rnexxielhom isibu xi ħaġa. Meta mbagħad ġew lura bl-ikel f’ħalqhom lesti biex iżoqqu l-frieħ ħadu qatgħa li ħalliethom bla nifs. Il-frieħ ma kinux hemm! Il-bejta kienet vojta! Mela x’kien ġara?
“Naħseb li issa li kibru mhux ħażin, u tellgħu ftit rix sew, ippruvaw jieħdu l-ewwel titjira,” qalet Pippa. “Ma naħsibx li marru ’l bogħod u dalwaqt narawhom ġejjin.”
null
Paġna 4
null
Iżda, għalkemm damu ftit sew jistennew bla sabar, ħadd mill-ħamest ifrieħ ma tfaċċa. Pippa u Kino bdew jittajru fil-madwar u jsejħulhom. Imma kien kollu ta’ xejn. Il-frieħ baqgħu ma dehrux, u Pippa u Kino tgħidx kemm kienu qegħdin jinkwetaw.
“Jien naħseb li għadda xi ħadd minn ħdejn is-siġra u sema’ t-tfal tagħna jpespsu,” qal Kino. “U aktarx li tela’ mas-siġra u qabadhom u ħadhom miegħu d-dar.”
Paġna 5
“Imma ħdejn din is-siġra ma hawnx djar, Kino,” merietu Pippa. “Madwarha hawn biss għelieqi, xi wħud maħdumin u oħrajn żdingati. U n-nies mid-djar jiġu, mhux hekk?”
“Hekk hu, Pippa,” qabel magħha Kino, “imma ftit ’il bogħod hemm dak ir-razzett fejn ġieli morna llaqqtu xi ħaġa minn dak li sid ir-razzett iħalli fil-bitħa għall-kelb. Ejja mmorru s’hemm forsi nisimgħu t-tfal tagħna jpespsu.”
U marru jittajru qrib ir-razzett, isejħu lill-frieħ bit-tpespis tagħhom.
null
Paġna 6
Kino kellu raġun. Il-ħamest ifrieħ bdew jinstemgħu jwieġbu bit-tpespis tagħhom minn wara ċint għoli fil-ġenb tar-razzett. Pippa u Kino niżlu fuq dan iċ-ċint u minn hemm setgħu jħarsu ġol-bitħa. Fil-bitħa kien hemm tifel ta’ xi disa’ snin b’gaġġa quddiemu mserrħa fuq il-ħerża tal-bir.
Fil-gaġġa kien hemm il-ħamest ifrieħ, ipespsu mwerwrin. It-tifel kellu bieqja ċkejkna f’idu mimlija bl-ilma b’xi loqmiet żgħar tal-ħobż imxappap fih. Kien qiegħed jaqbad il-loqom tal-ħobż u jipprova jżoqq lill-frieħ bihom.
null
Paġna 7
Iżda dawk l-għasafar ċkejknin ma ridux jieklu minn idejh, anzi, kienu qegħdin jibżgħu minnu. Dak il-ħin sew ħareġ fil-bitħa raġel anzjan b’xagħru abjad qotna. Kien in-nannu tat-tifel u sid ir-razzett. It-tifel, Gilbert, ma joqgħodx fir-razzett, imma jmur spiss iżur in-nanniet tiegħu, l-aktar nhar ta’ Sibt.
Ħafna drabi joħroġ idur qalb ir-raba’ ta’ madwar ir-razzett u darba lemaħ mill-bogħod lil Pippa u lil Kino deħlin ġo dik il-ħofra fiz-zokk tas-siġra. B’hekk intebaħ li hemm kien hemm bejta tal-għasafar u waħħalha f’rasu li ried jieħu l-frieħ biex irabbihom hu. In-nannu qallu kemm-il darba li l-għasafar tal-bejt ma joqogħdux fil-gaġġa, imma Gilbert baqa’ bl-istess fehma.
null
Paġna 8
null
Dik il-għodwa t-tifel ħa gaġġa qadima tan-nannu u mar josserva s-siġra mill-bogħod. Hekk kif ra lil Pippa u ’l Kino ħerġin mill-bejta resaq lejn is-siġra, tela’ mal-friegħi u daħħal idu fil-ħofra. Qabad il-frieħ wieħed wieħed, poġġiehom fil-gaġġa u mar bihom ir-razzett.
Kif kien lura r-razzett, kewwes xi ħaġa fil-kċina u ħareġ fil-bitħa jipprova jżoqqhom.
“Qed tara, Gilbert,” qallu n-nannu, “ġejt fi kliemi. L-għasafar tal-beraħ ma nistgħux inżommuhom fil-gaġġa għax imutu. Hekk se jiġrilhom dawk il-frieħ ċkejknin.”
Paġna 9
null
“Veru, nann. Ma jridux jieklu!” qallu Gilbert diżappuntat. “Imma jien inħobbhom l-għasafar u ma rridhomx imutu.”
“Mela allura mur erġa’ ħudhom u poġġihom lura minn fejn ġibthom.”
“Imma mbagħad ma ngawdihomx!”
“Jekk tagħmel kif se ngħidlek jien tista’ tgawdi mhux biss lil dawn imma lil ħafna iktar għasafar.”
“Kif, nann?”
“Mur fittex poġġihom lura fil-bejta għax min jaf ommhom u missierhom kemm qegħdin ifittxuhom. Imbagħad, la tiġi, ngħidlek kif nagħmlu.”
Paġna 10
Gilbert din id-darba obda lin-nannu. Qabad il-gaġġa bil-ħamest ifrieħ, ħadhom lura ħdejn is-siġra u poġġiehom mill-ġdid fil-bejta.
Pippa u Kino ttajru għal warajh u meta Gilbert reġa’ tbiegħed mis-siġra daħlu fil-bejta biex jaraw kienx kollox sew. Tgħidx kemm ferħu meta raw il-ħames uliedhom qawwijin u sħaħ, u bħalhom ferħu l-ħamest ifrieħ meta reġgħu ngħaqdu mal-ġenituri tagħhom.
null
Paġna 11
Gilbert reġa’ lura lejn ir-razzett u sab li n-nannu kien poġġa gabarrè qadim fuq il-ħerża tal-bir u fih qiegħed ftit frak tal-ħobż. Maġenb il-gabarrè poġġa bieqja tal-ħġieġ mimlija bl-ilma nadif.
“Issa, meta l-għasafar jiskopru li hawn l-ikel u l-ilma jibdew jiġu jnaqqru u tkun tista’ tgawdihom kemm trid,” qal ix-xwejjaħ lit-tifel.
“Kieku tajjeb, nann,” feraħ Gilbert, “imma tgħid jiġu l-għasafar?”
“Jiġu, u jiġu żgur… Issa tara kif jiġu.”
null
Paġna 12
Gilbert u n-nannu daħlu mill-bitħa u qagħdu kultant jittawlu mit-tieqa tal-kċina għal ġol-bitħa. Wara xi nofs siegħa, tfaċċaw żewġ għasafar u bdew inaqqru u jixorbu l-ilma u Gilbert tgħidx kemm ħa gost jittawlilhom mit-tieqa tal-kċina.
L-għada n-nannu reġa’ ħareġ l-ikel u l-ilma fuq il-ħerża tal-bir u l-għasafar li tfaċċaw fil-bitħa kienu xi sitta jew sebgħa.
null
Paġna 13
Illum in-numru tal-għasafar li jżuru l-bitħa tan-nannu jlaħħqu mal-ħmistax jew għoxrin u x-xwejjaħ kellu jżid il-loqom tal-ħobż u jfarrkilhom ukoll xi biċċa kejk jew xi żewġ qagħqiet ħelwin.
Min-naħa tiegħu Gilbert sar ikollu seba’ mitt sena biex imur ir-razzett tan-nannu ħalli joqgħod josserva l-għasafar jieklu, jixorbu u jinħaslu fuq il-ħerża tal-bir. Biż-żmien beda jixref xi ftit fil-bitħa u l-għasafar drawh tant li bdew jibqgħu jieklu u jixorbu bla ma jitnaffru.
null
Paġna 14
U fost dawk l-għasafar li ta’ kuljum qegħdin imorru jagħmlu festa fil-bitħa tan-nannu sar ikun hemm Pippa u Kino u l-ħamest ifrieħ tagħhom. Dawn tant draw lit-tifel li saru jittajru għal fuq driegħu u jnaqqru l-ħobż mill-pala t’idu bla ma jibżgħu xejn.
null
Paġna 15
Tmiem