Brazzuletta tal-Fidda

L-istorbju u l-għajjat kien ġej mill-klassi ta’ Miss Tanti. L-għalliema kienet illargat ħames minuti mill-klassi tagħha u sakemm ġiet lura sabet lit-tfal kollha bilwieqfa mdawrin ma’ żewġt ibniet li kienu kważi ġew fl-idejn.
Ma setgħet tifhem xejn; sa fejn taf hi, qabel ħarġet, kienet ħalliet lit-tfal kwieti f’posthom jiktbu komponiment dwar il-ħarġa sal-Buskett li kienu marru l-ġurnata ta’ qabel.

Xi subien kienu qed iċapċpu filwaqt li jkantaw għalenija, “Agħtu, agħtu, agħtu…”
Miss Tanti sikktithom fil-pront u bagħtet lil kulħadd lura f’postu jkompli xogħlu. Liż-żewġt ibniet ordnatilhom joħorġu magħha barra mill-klassi biex jispjegawlha dwar xiex kienu qed jillatikaw. L-għalliema nnotat li t-tnejn li huma kienu qed iżommu l-istess brazzuletta f’idejhom.

“Min minnkom se jibda?” staqsiet liż-żewġt ibniet Miss Tanti, hi u tagħlaq il-bieb tal-klassi warajha. Janika kienet pronta qabżet u qalet b’rabja kbira fuqha, “Miss, dil-brazzuletta tiegħi u din qed tgħid li hi tagħha.” It-tifla reġgħet tat is-salt biex tieħu l-brazzuletta minn id seħbitha, imma din kienet qed iżżommha sew.
“Mhux tassew. Din il-brazzuletta tiegħi,” qalet bid-dmugħ f’għajnejha Josefa, hi u tagħfas il-brazzuletta f’idha.

Miss Tanti ħadet il-brazzuletta f’idejha. Kienet brazzuletta tassew sabiħa; kollha fjuretti rqaq waħda ħdejn waħda. Mal-ħolqa lemħet it-timbru li juri li dik kienet brazzuletta tal-fidda. Imqabbda ma’ waħda mill-fjuretti kien hemm imdendla qalb ċkejkna li mnaqqax fuqha kien hemm l-ittri J.S. ‘Tajjeb,’ ħasbet bejnha u bejn ruħha l-għalliema bi tbissima fuq fommha, ‘dawn huma l-inizjali ta’ sidt din il-brazzuletta.’ Imma lanqas laħqet fetħet ħalqha biex titkellem li ma rrealizzatx li ż-żewġt ibniet kellhom l-istess inizjali – Janika Saliba u Josefa Sammut.

L-għalliema ħabtet se tinfixel, għalhekk daret lejn Janika u staqsietha, “Janika, x’taf tgħidli dwar dil-brazzuletta biex turini li hi tassew tiegħek?” It-tifla, dejjem b’leħen għoli u żorr, wieġbet bla tlaqliq, “Dik xtrathieli l-mamà f’għeluq snini, ilbistha u qatt ma rġajt inżajtha.”
“Mhux tassew,” qabżet Josefa, li kien għad għandha għajnejha jdemmgħu. “Dik in-nanna Rożina tathieli... ftit... ftit qabel mietet. L-uniku rikordju li għandi tagħha. Dejjem f’idi, qatt ma neħħejtha.”

Miss Tanti ħassitha aktar titħawwad. L-unika soluzzjoni li rat kienet li ċċempel lill-ommijiet ta’ dawk iż-żewġt itfal u tistaqsihom ta’ min mill-bniet kienet dik l-imbierka brazzuletta. Imma fl-istess ħin ma xtaqitx turi kemm lill-Madam tal-iskola kif ukoll lill-ġenituri tal-bniet li hi ma kinitx kapaċi ssolvi problema ċkejkna. “Ejjew nidħlu lura fil-klassi u morru komplu xogħolkom. Għalissa se nżomm il-brazzuletta jien. Jekk tkun taf il-Madam teħodha, għax wissietkom kemm-il darba li ma riditkomx iġġibu ġojjellerija l-iskola magħkom,” ċanfrithom l-għalliema, hi u tiftaħ il-bieb tal-klassi.

Il-bniet marru lura f’posthom; it-tnejn rashom baxxuta. Ftit sekondi wara nstemgħet il-qanpiena li kienet turi li kien wasal ħin il-brejk. It-tfal kollha refgħu l-pitazzi minn quddiemhom u ħarġu l-kolazzjon fuq il-mejda biex jieklu xi ħaġa. Miss Tanti qamet tgħid it-talba u ħarġet tuffieħa mill-basket tagħha. Hi u tigdem it-tuffieħa, għajnejn l-għalliema waqgħu fuq il-brazzuletta li kienet poġġiet fuq l-iskrivanija quddiemha. Innutat li l-ganċ li jaqfel il-brazzuletta kien difettuż, u kien għalhekk li kienet waqgħet minn id it-tifla.

‘Xi ħadd minnhom mhux jgħid il-verità,’ ħasbet Miss Tanti. ‘Josefa tidher iddispjaċuta, imma dik dejjem tnewwaħ għal xejn b’xejn u mhux l-ewwel darba li approfittat ruħha mill-biki biex tgħaddi tagħha. Janika, mill-banda l-oħra, donnha li ma tantx hi inkwetata, imma dik hekk maqtugħa, xejn ma tieħu bi kbir u biex turi l-punt tagħha tgħolli leħinha u titkellem żorr, għandha u m’għandhiex raġun.’ L-għalliema kien jeħtiġilha li ssib prova ċara ta’ min tassew kienet dik l-imbierka brazzuletta.

“Miss, tista’ turina r-ritratti tal-bieraħ?” għajjat minn wara tal-klassi Alan.
L-għalliema nħasdet; kienet intilfet taħseb. Ftakret li kienet wiegħdet lill-istudenti li waqt il-brejk kienet se turihom ir-ritratti fuq il-bord, peress li kienet ilha minn filgħodu tqattar ix-xita u ma setgħux joħorġu jilagħbu fil-bitħa.
Huma u jaraw ir-ritratti, l-għalliema għaddielha ħsieb minn moħħha. ‘Hekk hu, ir-ritratti jistgħu juru ta’ min hi tassew il-brazzuletta,’ lissnet ħsibijietha Miss Tanti, ‘imma mhux dawn ir-ritratti, għax it-tfal lebsin bil-kmiem twal.’

“Janika,” sejħet lit-tifla l-għalliema, “meta tagħlaq sninek?”
“Fl-10 ta’ Ottubru, Miss,” weġbitha fil-pront Janika, hi u kompliet tidħak ma’ sħabha.
L-għalliema fittxet lil Josefa. Lemħitha kwieta titkellem ma’ Eliża. Sejħitilha ħdejha u staqsietha, “Jimporta nistaqsik meta mietet in-nanna?”
Josefa dehret tinħasad b’dil-mistoqsija, imma wieġbet, “F’Awwissu li għadda, Miss, għala?”
“Xejn, xejn. Erġa’ mur lura f’postok issa,” ħeġġitha l-għalliema, hi u taħseb f’qalbha.

‘Mela Janika qed tgħid li l-brazzuletta qalgħetha f’għeluq sninha madwar erba’ xhur ilu u Josefa qed tgħid li l-brazzuletta ilha għandha aktar minn sitt xhur,’ irraġunat bejnha u bejn ruħha Miss Tanti. Wara li l-istudenti kienu raw ir-ritratti kollha, l-għalliema qalgħet il-wajer li mill-kompjuter jaqbad mal-bord biex ħadd ma jara x’kienet se tara hi fuq il-kompjuter. Fittxet il-fajl tar-ritratti li kienet ħadet lit-tfal tal-klassi fl-ewwel ħarġa tagħhom matul dik is-sena skolastika u fetħitu. Lejn nofs Ottubru kienu marru jżuru l-katakombi ta’ San Pawl fir-Rabat. Dik il-ħabta t-temp kien għadu bnazzi u l-istudenti kienu għadhom imorru l-iskola bl-uniformi tas-sajf.

‘Suppost li l-brazzuletta għandi nilmaħha f’id Josefa jew f’id Janika,’ irraġunat f’qalbha Miss Tanti, ‘għax it-tnejn li huma qalu li qatt ma neħħewha minn idhom minn mindu qalgħuha.’
L-għalliema damet ftit mhux ħażin tqalleb fir-ritratti, imma sfortunatament kollha kienu jew meħudin fid-dlam jew idejn Josefa u Janika ma kinux jidhru.
Imma sa fl-aħħar sabet ir-ritratt li xtaqet. Kien juri lill-istudenti kollha jitbissmu quddiem il-bieb prinċipali tal-foss tal-Imdina. Janika kienet fuq wara b’idejha t-tnejn imdawrin m’għonq tnejn minn sħabha, filwaqt li Josefa kienet għarkopptejha fuq quddiem b’idejha t-tnejn imserrħin fuq koxxtejha.

Miss Tanti kabbret ir-ritratt kemm setgħet, l-ewwel fuq idejn Janika, imbagħad fuq idejn Josefa. Tbissmet u sejħet ħdejha liż-żewġt ibniet. Bla ma lissnet kelma waħda ħalliethom jaraw ir-ritratt u bil-mod il-mod iffukat fuq il-brazzuletta. Janika saret ħamra nar bil-mistħija; dak il-ħin xtaqet l-art tinfetaħ u tiblagħha u b’rasha baxxuta marret lura f’postha.

L-għalliema newlet il-brazzuletta lil Josefa filwaqt li bil-ħlewwa qaltilha, “Ħudha u ħu ħsieb sewwilha l-ganċ li ma tmurx terġa’ taqagħlek u titlifha. U tilbishiex aktar għall-iskola, fhimtni hux?”
Josefa ħadet il-brazzuletta f’idha, għafsitha ma’ qalbha u bid-dmugħ f’għajnejha għannqet lil Miss Tanti magħha. Żewġ demgħat niżlu jċarċru minn għajnejn l-għalliema.
‘Tassew kienet tħobbha lil nannitha,’ ħasbet bejnha u bejn ruħha l-għalliema, hi u tara lil Josefa sejra lura f’postha bil-brazzuletta magħfusa f’idha.