Skwadra Sigrieta 4: Serqa ta' deheb mid-dar ta' Tereża

Seta’ kien żball meta Tereża, wara li rċeviet invit għat-tieġ ta’ bint it-Tabib Gatt, xandret din l-istedina ma’ kull min iltaqgħet. Imma Tereża, magħrufa wkoll bil-laqam ‘Tal-Piż’, kienet għamlet ħafna snin taħdem mal-familja Gatt u għalhekk ħassitha onorata li t-Tabib kien żiedha fil-lista tal-mistidnin.

Tereża baqgħet xebba u tgħix weħedha, u għalkemm kulħadd kien jaf li ma kinitx xi mara sinjura, kienu diversi dawk li jissellfu xi ħaġa mingħandha. Il-mara kienet tinsisti li dawk li jissellfu mingħandha kellhom jirahnu xi ħaġa tad-deheb jew ta’ valur. Dan ifisser li dawk li jkunu se jissellfu, jagħtu xi ħaġa ta’ valur lill-persuna li jkunu se jissellfu mingħandha. Jekk il-flus missellfa jingħataw lura skont il-ftehim, dik il-ħaġa ta’ valur tingħata lura. Imma jekk il-flus, jew parti minnhom, ma jingħatawx, l-oġġett ta’ valur jibqa’ għand min ikun sellef il-flus.

Għal dakinhar tat-tieġ, Tereża libset waħda mill-aħjar ilbiesi li kellha u xeddet fuqha ftit deheb li kien baqa’ għandha, wara li dawk li ssellfu mingħandha ma tawhiex il-flus lura.

‘Smajt xi ġralha Tereża?’ staqsiet Carmen lil żewġha.

‘Jien sal-knisja għadni mort,’ wieġeb Toni.

‘Serqu lil Tereża Tal-Piż,’ qalet Carmen.

‘Lil dik diġà kienu se jisirquha darba oħra,’ stqarr Toni.

L-aħbar li kienu serqu lil Tereża kienet ġriet mar-raħal kollu, u jumejn wara dehru rapporti fil-ġurnali lokali kollha. Imbagħad fis-Sibt ta’ wara s-serqa, Doris waħħlet l-ewwel rapport dwar il-każ fl-iscrap book, li kien ġmielu qed jimtela.

‘Għandna serqa f’Ħal Dratta,’ qalet Doris waqt waħda mil-laqgħat għand in-nannu Toni.

‘In-nannu diġà mar ikellimha,’ qal John.

Toni kien jaf sewwa lil Tereża u kemm-il darba wissieha biex toqgħod attenta lil min tislef il-flus. Meta kien fil-Pulizija, Toni kien ġibdilha l-attenzjoni li jekk issellef bi mgħax aktar milli titlob il-liġi tkun qed tikkommetti reat. Imma dan kien qalulha biex jiftħilha għajnejha u mhux biex iwaqqafha minn dak li kienet qed tagħmel.

Meta n-nannu ngħaqad mat-tfal fl-ewwel Sibt ta’ wara din is-serqa, ma kienx hemm dubju li dan il-każ ikun fuq l-aġenda ta’ dakinhar.

‘X’taħseb dwar dan il-każ?’ staqsa John lil nannuh.

‘Daħlulha mill-bitħa kif kienu ppruvaw jidħlu għandha madwar tliet snin ilu,’ wieġeb in-nannu. Toni kompla qal li fiż-żmien tal-attentat tas-serqa kien għadu fil-Pulizija u dak iż-żmien kien ħeġġeġ lil Tereża biex tagħmel il-ħadid mat-twieqi ta’ kullimkien.

‘Baqgħet m’għamlitx dak li għedtilha?’ staqsa Frans.

‘Għamlet il-ħadid mat-twieqi, imma min ħadmilha m’għamlilhiex sigurtà mal-bieb tal-bitħa,’ qal in-nannu, b’ton ta’ wieħed irrabjat. Toni kompla qal li wara li kienu ppruvaw jisirquha, kien qalilha biex tagħmel rixtellu tal-ħadid quddiem il-bieb tal-injam tal-bitħa, imma l-ħaddied għamel xi ħaġa oħra.

‘Għall-magħmul m’hemmx kunsill,’ qal John b’ton ta’ xi filosfu. Imbagħad John staqsa x’valur kellu d-deheb li nsteraq mingħand Tereża.

Hawn in-nannu qal li kienu nsterqu madwar erbat elef ewro f’deheb u ġojjelli, imma b’xorti tajba Tereża ftit li xejn kienet iżżomm flus id-dar.

‘Aħna dan il-każ se nidħlulu?’ staqsa Frans, ħerqan li jsolvu każ ieħor.

In-nannu wieġeb li għalkemm l-affarijiet kienu tbiddlu f’Ħal Dratta, xorta waħda kien se jipprova jgħin lil Tereża. In-nannu semma li wara t-trasferiment tas-Surġent Fred, f’Ħal Dratta kien intbagħat surġent għażżien, jagħli għax jisbaħ, u żgur li ma kienx se jagħmel xi sforz biex isolvi l-każ.

L-għada l-Ħadd, Toni mar f’wieħed mill-każini tal-banda, post li ftit li xejn kien jidħol fih. Meta kien fil-Pulizija, Toni daħal biss f’dan il-post biex ikellem lil xi ħadd. Skont Toni, pulizija tal-affari tiegħu ma kellux jidħol f’postijiet ta’ din ix-xorta minħabba r-rivalità li kien hemm bejn iż-żewġ każini. Imma dakinhar Toni ħass li kien hemm il-ħtieġa li jsir jaf aktar dwar il-każ ta’ Tereża, għalhekk kien mar ifittex raġel li ġieli għenu fil-passat.

Sitt ijiem wara, Toni reġa’ ltaqa’ man-neputijiet u bdiet il-ħidma biex isir magħruf min kien daħal għand Tereża dakinhar tat-tieġ u seraqha. Waqt din il-laqgħa, Toni wiegħed lin-neputijiet li kien se jeħodhom għand Tereża, imma wissiehom biex iħallu lilu jagħmlilha l-mistoqsijiet. Imma minkejja din it-twissija, meta eventwalment marru għand Tereża, John staqsieha jekk kellhiex xi ritratti li fihom kienet tidher liebsa xi deheb minn dak li nsterqilha.

Sakemm Tereża marret iġġib ir-ritratti, John stenna li n-nannu kien se jċanfru għax staqsa għar-ritratti, madankollu Toni deher kuntent b’dak li talab John għax kien jaf fejn irid jasal.

Bħal dejjem, John kellu l-kamera tar-ritratti, u meta Tereża bdiet tiflihom bir-reqqa setgħet twieġeb dak li staqsa John.

‘Dawn l-imsielet li għandi f’widnejja kienu ta’ ommi, Alla jaħfrilha,’ qalet Tereża, turi ritratt meħud xi għaxar snin qabel. Imbagħad Tereża kompliet turi aktar ritratti fejn dehret liebsa brazzuletta u oġġetti oħra tad-deheb li issa kienu serqulha.

Bil-permess ta’ Tereża, John ġibed diversi ritratti fejn deher id-deheb imsemmi, u meta mar lura d-dar kien kabbar ir-ritratti b’mod li l-oġġetti dehru aħjar. Ritratti oħra li nġibdu dakinhar kienu tal-bitħa u tal-ħajt mnejn daħal il-ħalliel jew ħallelin. Skont id-ditektivs tagħna, x’aktarx kien intuża ħabel li tniżżel fil-bitħa.

‘Imma int spiċċajt mis-servizz,’ qalet Tereża waqt li Toni kien qed jagħmlilha ċerti mistoqsijiet.

‘Hekk hu, imma jekk taċċetta, xorta waħda se nagħti palata biex jissolva l-każ,’ qal Toni.

‘Għandi biża’ li jerġgħu jidħluli,’ qalet imbikkma Tereża.

‘Agħmel dak ir-rixtellu li kont għedtlek biex tagħmel, u serraħ rasek,’ wieġeb Toni.

Mill-esperjenza li kellu, Toni kien jaf tajjeb li ħafna mid-deheb misruq kien jinbiegħ bi ftit flus, u eventwalment jerġa’ jinbiegħ jew jiddewweb. Toni kien jaf ukoll li dan id-deheb seta’ wkoll jispiċċa għand xi sid diżonest ta’ ħanut tad-deheb. Huwa qal li l-Pulizija kienet taf b’xi wħud minn dawn il-galantomi, imma rari kienet issib evidenza biex takkużahom.

‘Mela jekk tixtri d-deheb misruq jistgħu jakkużawk?’ staqsa Frans.

‘Iva, dak reat serju u hemm pieni ta’ ħabs u multa,’ wieġeb in-nannu, filwaqt li kompla qal li kien diġà beda jistaqsi fejn seta’ spiċċa d-deheb ta’ Tereża.

Sadattant John kompla jaħdem fuq ir-ritratti li kien ħa u minnhom ħareġ ritratti oħra stampati bl-oġġetti tad-deheb biss. John kien iħaddem tajjeb il-kompjuter u għalih kien faċli li jagħmel dan ix-xogħol.

In-nannu qal li l-Pulizija kienet tirċievi ħafna rapporti ta’ din ix-xorta u għalhekk ħeġġeġ lin-neputijiet biex jagħmlu l-almu tagħhom biex jissolva dan il-każ. Madankollu għaddew aktar minn sitt xhur mingħajr ma kien hemm ħjiel dwar min kien il-ħalliel jew ħallelin. Imbagħad seħħet ġlieda bejn żewġt irġiel li tefgħet dawl fuq il-każ.

‘Smajt xi ġralu Rafel?’ staqsa John lil nannuh.

F’Ħal Dratta kulħadd kien jaf lil Rafel, raġel bank il-għażż li kien jibża’ mix-xogħol.

‘Iddeċieda li jmur jaħdem?’ staqsa Toni b’ton sarkastiku.

‘Dabbar xebgħa tajba,’ wieġeb John.

‘X’għamel din id-darba?’ staqsa n-nannu.

‘Smajthom jgħidu li ma jridx jgħid għaliex u ma’ min iġġieled,’ qal John.

‘U aħna wisq jimpurtana minn raġel bħal dan,’ qal Frans biex jidħol fil-konverżazzjoni.

Fil-ġranet ta’ wara, waqt li kien fiċ-Ċentru tal-Azzjoni Kattolika, John sar jaf li Rafel kellu kwistjoni ma’ wieħed mhux mir-raħal dwar xi flus. Madankollu, żagħżugħ li kien jattendi fl-istess ċentru nstema’ jgħid li, skont missieru, it-tilwima u l-ġlieda ta’ Rafel ma kinitx dwar self ta’ flus, imma dwar xi ħaġa aktar serja.

Kurjuż ikun jaf aktar, John kompla jistħarreġ dwar min kien ir-raġel li ġġieled ma’ Rafel u ma damx ma sar jaf li kien Ċensu, raġel magħruf sewwa mal-Pulizija. Ċensu kien inqabad jisraq kemm-il darba u saħansitra għamel xi żmien il-ħabs. Eventwalment John sar jaf ukoll li Rafel kien qed jinsisti ma’ Ċensu biex iħallsu tal-pjaċir li kien għamillu.

‘Dan Rafel x’seta’ għamel!’ qal in-nannu meta John kien qed jgħidlu b’din l-istorja.

Toni ma kien jaf xejn dwar min kien dan Ċensu u għalhekk ġietu l-kurżità li jkellem lis-Surġent Fred dwaru, u anke jmur f’Ħal Ġabra biex jara min kien. Skont Toni, informazzjoni ta’ din ix-xorta tista’ tinkiseb minn xi każin jew ħanut tax-xorb li kien jiffrekwenta Ċensu. U hekk sar.

In-nannu ħa lid-ditektivs tiegħu biex huma wkoll isiru jafu dwar Ċensu, u din id-darba kien Frans li akkwista l-aħjar informazzjoni. Frans sar jaf li, minkejja li ma kienx jaħdem, Ċensu kien qed jidher f’diversi postijiet tax-xorb u saħansitra jħallas għax-xorb ta’ ħaddieħor.

‘Mela rnexxietlu xi serqa,’ qal John, li sa dak il-ħin ma setax jara konnessjoni mas-serqa tad-deheb ta’ Tereża. John ħaseb ukoll biex jiġbed ritratt lil Ċensu, mingħajr ma dan induna. John sar jaf ukoll li waqt it-tilwima bejn Ċensu u Rafel, Ċensu nstema’ jgħid li: ‘il-bejgħ ta’ dawk l-oġġetti jieħu ż-żmien’.

‘Qed nissuspetta li Ċensu seta’ kien imdaħħal fis-serqa tad-deheb,’ qal in-nannu meta dakinhar irritornaw id-dar għall-ikel.

‘Taħseb li kien Rafel li ħajjar lil Ċensu jwettaq din is-serqa?’ staqsa John.

Attenta tisma’ dak kollu li kien qed jingħad, Doris qalet li Ċensu seta’ jwassalhom fejn kien qed imur id-deheb misruq, jekk kemm-il darba Ċensu kien wettaq is-serqa.

Minn aktar informazzjoni miġbura, sar magħruf li anke Miriam, oħt Ċensu, kienet qed tidher liebsa ferm aħjar mill-ħwejjeġ li soltu kienet tilbes. Sadattant, John ħa ħsieb jiġbed ritratt ta’ din il-mara li wkoll kienet ta’ karattru suspettuż.

Wara aktar stħarriġ, id-ditektivs saru jafu li, fejn qabel Miriam rari kienet tersaq lejn il-Belt, f’dawk l-aħħar xhur kienet dehret kemm-il darba tirkeb il-karozza tal-linja. Wara madwar tliet sigħat, Miriam kienet tirritorna lura u ssemmi x’rat fil-Belt. Madankollu, id-ditektivs tagħna ma setgħux isegwuha għax l-isħarriġ tagħhom seta’ jsir biss nhar ta’ Sibt. Għalhekk in-nannu ddeċieda li jitlob l-għajnuna tas-Surġent Fred.

B’suspett li Miriam kienet qed tmur tbigħ id-deheb, is-Surġent qassam ritratti f’xi ħwienet tad-deheb u talab lis-sidien ta’ dawn il-ħwienet jinfurmawh jekk din il-mara tmur għandhom.

Ġimagħtejn wara, sid ta’ wieħed mill-ħwienet informa lis-Surġent li l-imsemmija mara kienet marret għandu biex tbigħ xi deheb, imma wara li ntalbet turi l-karta tal-identità, il-mara qalet li kienet ħallietha d-dar u li kienet se terġa’ lura fil-ġranet ta’ wara. Imma kif mistenni, Miriam ma marritx f’dan il-ħanut.

Wara li kien infurmat b’dan l-iżvilupp, Toni deherlu li kien aħjar li hu u d-ditektivs tiegħu jieqfu hemm f’dan il-każ u jħallu l-Pulizija tkompli tagħmel xogħolha. U hekk sar.

Wara l-akkwist ta’ mandat, is-Surġent għamel tfittxija fid-dar ta’ Ċensu u Miriam. F’borża fuq gwardarobba kien instab parti mid-deheb misruq mid-dar ta’ Tereża. Imbagħad wara interrogatorju mill-Pulizija, Ċensu u oħtu stqarrew fejn kien inbiegħ id-deheb l-ieħor, u Ċensu stqarr li kien Rafel li ħajru jwettaq dik is-serqa.

Meta Tereża saret taf li tal-anqas kienet se tieħu lura parti mid-deheb misruq, kienet marret tfittex lin-nannu Toni biex tirringrazzjah. Imma Toni wissieha biex ma titkellem xejn aktar dwar il-każ u tfaħħar biss il-ħidma tal-Pulizija.