Riku

“Riku… Riku… ħobbha Warda!” Riku huwa l-pappagall ta’ ziti Ġiżwalda li meta twelidt jien kien diġà għandha. Tħobbu daqs dawl għajnejha, tqisu bħala kumpann aktar milli sempliċi għasfur kbir b’rix imlewwen u bi twerżiqa li ttarrax, imma li f’widnejha tinstema’ sabiħa daqs l-aqwa melodija li qatt inkitbet.

Ma nistax ngħid li hu intelliġenti, imma mhux xi ħmar lanqas. Tih jgħajjat: “Riku… Riku… ġuħ!” meta jiffjakka, u jekk ittih il-lala jiekol il-jum kollu. Ma jridx jaf b’dieta biex jirranġa l-figura! Meta jixtieq li z-zija tmur ħdejh ħa tfissdu bi kliemha, erħilu jibda litanija sħiħa: “Riku, ħobbha Warda,” għal bosta drabi, fuq skala ta’ livelli differenti ta’ leħnu, waqt li jersaq lejn il-vireg tal-gaġġa, joħroġ munqaru ’l barra, jagħmel ħsejjes bħallikieku jbus liz-zija. U m’għandniex xi ngħidu, hi ma taqsamlux qalbu. Titlaq kulma jkollha f’idha u araha b’dik it-tbissima tiġri lejn il-gaġġa.

Illum iz-zija għandha qrib is-sebgħin. Rabbietni hi għax ommi mietet meta twelidt jien. U missieri? Ziti Ġiżwalda tirrakkonta li malli mietet ommi, missieri kważi qasam qalbu! Tant beda jibki u jixher, u tant ħabbat rasu mal-ħajt li ziti ma felħitux aktar. Trid tiftakar li kellha lili tarbija nwerżaq u ’l missieri jwerżaq mhux inqas minni; speċi ta’ kompetizzjoni, min iwerżaq l-aktar. Qaltlu li jeħtieġ jistabar u jderri. Ħajritu jmur jumejn għal xi ġita u hekk għamel, malajr obdieha… ħlief li qatt ma ġie lura! Intant dak issa ilu għoxrin sena.

Dan l-aħħar ziti xejn ma kienet f’sikkitha. Filli qisha ġgant tas-saħħa, taraha tnaddaf, taħsel u tgħaddi, ma tafx tieqaf mument wieħed, u filli bdiet tbati bl-isturdamenti. It-tabib qatagħha li kellha l-pressjoni għolja ferm u l-unika soluzzjoni kienet li tistrieħ. Imma mur fehemha! Tgħidlek li dar maħmuġa jew għabra trab ma tissaportihiex; baqgħet għaddejja u baqgħet bl-isturdamenti. Ħabibitha Ġuża, li għandha mezzanin Marsalforn, ħajritha tmur magħha xi jumejn Għawdex. Xtaqet fuq li xtaqet tmur, imma…

Riku, ruħi qalbi, min se jieħu ħsiebu? Mank inkwetat għalija, jew min ser jitmagħni. Ma tarax! Serraħtilha moħħha li kont lest nidħol għal dik il-biċċa xogħol jien. Fuq kollox lil ziti nħobbha daqs ommi. Lilha nħobbha, imma ma nistax ngħid l-istess għal Riku. Bejnietna, ma tantx għandi grazzja miegħu, u oħroġ il-għaġeb, lanqas hu ma jista’ wisq għalija. Malli nersaq lejn il-gaġġa jibda għajta partikolari biex speċi tmur ziti u tipproteġih. Kemm hu antipatiku!

Bit-tiela’ u bin-nieżel ziti baxxiet rasha. Kien is-sajf, il-baħar ma kellux ikun problema. Marret Għawdex għal ħmistax. Jien daħħaltha f’rasi li f’dak l-intervall kelli nsir ħabib ta’ Riku biex nipprova ngħallmu xi ħaġa. B’hekk iz-zija Ġiżwalda nagħtiha sorpriża meta tiġi lura. Żgur li Riku kapaċi jitgħallem ferm aktar minn dawk l-erba’ kelmiet li darrietu jgħid hi. Kont beħsiebni nibda billi ngħallmu n-numri, imqar sal-ħamsa. Bħala student tal-psikoloġija xi ħaġa kont naf wara tliet snin università. Ma stajtx ngħallmu jekk ma nsirx ħabib tiegħu, jekk ma nwegħdux xi premju, ngħidu aħna bħall-karrotta tal-ħmar. Għaldaqstant fassalt pjan li żgur kellu jirnexxi.

Riku kien jiġġennen għall-perżut. Xtrajtlu nofs kilo qatgħa ħoxna u qattajthomlu biċċiet kbar għal-lest. Stennejt li malli nersaq lejh jibda jilmenta bħas-soltu, imma l-imbierek xamm li kelli xi ħaġa għalih u beda joqmos kollu eċitat. Poġġejt ħames porzjonijiet perżut quddiem il-gaġġa u għal xi kwarta bdejt nurihomlu waħda waħda waqt li nirrepeti: “Wieħed… tnejn… tlieta… erbgħa… ħamsa…” U nerġa’ nibda… u nerġa’ nibda. Ħsibt li aħjar ngħallmu bil-Malti. Riku beda jinnervja. Ġietni l-idea li niftaħlu l-bieba tal-gaġġa biex iħossu liberu u hekk jitgħallem aktar bil-ħeffa. Hekk għamilt. Hu jiekol u jien sejjer: “Wieħed… tnejn… tlieta…” S’hemm wasalt. Wara li bela’ t-tielet biċċa perżut, werżaq waħda kbira, fetaħ ġwinħajh, tar b’kemm kellu saħħa lejn it-tieqa miftuħa… u Alla m’għamlu!

Iċċassajt u mmutajt! Ma stajtx nemmen dak li ġara. Xħin ġejt f’sikkti tlajt b’ġirja fuq il-bejt bit-tama li nsibu hemm, speċi jistennieni biex naqbdu. Lanqas sinjal ta’ rixa ma rajt. Erġajt għal isfel. Ħassejtni bla forza f’ġismi. Intasabt bilqiegħda quddiem il-gaġġa miftuħa u vojta. Bdejt inġib quddiem għajnejja x’ser tagħmel ziti malli tkun taf x’ġara. Dik marret Għawdex biex tniżżel il-pressjoni u malli tinduna li Riku spiċċa, aktarx li jagħtiha ħass ħażin u tibqa’ tal-post.

Daqshekk swietli l-psikoloġija kollha li tgħallimt! Irrealizzajt li kelli bżonn lezzjonijiet ġodda tal-filosofija u l-loġika biex infittex inħaddem rasi kif ser noħroġ minn bawxata bħal dik. Li kieku dak il-ħin kelli mmur għand tabib biex jippruvali l-pressjoni aktarx li kien ikaxkarni dritt l-isptar… bir-riskju li mmut qabel ma tmut ziti. Fl-aħħar fassalt pjan bit-tama li hi temmen kulma kont lest li nbellgħalha.

Mort għand il-ħanut tal-pjazza li kien ibigħ il-mudelli tal-għasafar u l-annimali. Kont ċert li se nsiblu wkoll mudelli ta’ pappagalli. Bqajt mistagħġeb bil-perfezzjoni ta’ dawn il-mudelli. Għażilt l-aktar wieħed li seta’ b’xi mod jixbah lil Riku. Swieni kemxa flus mhux ħażin, imma kont lest li nagħmel kollox, basta ma ngħidx liz-zija b’dak li kien ġrali. Dak il-mudell ta’ pappagall daħħaltu fil-gaġġa fuq waħda mill-passiġġieri fejn kien iħobb ipoġġi Riku.

U b’qalbi ttaqtaq bdejt ngħodd il-jiem u s-sigħat sa ma tasal ziti lura, u fl-aħħar waslet. L-ewwel kelma kif rifset l-għatba tal-bieb kienet: “Riku! Riku! Kollox sew? Ara min hawn, ħi!” “Bil-mod… bil-mod, zi… int kif tħossok?” “Jiena tajba ferm. Ħa, żommli dal-basket tqil biex infittex nidħol fejn Riku. Riku! Riku… ħanini! Ġiet il-mamà! X’kien mhux qed jgħajjat bħas-soltu meta jisma’ leħni?”

Imsarni niżlu f’saqajja. Ilsieni weħel mas-saqaf ta’ ħalqi. Il-Bambin jibgħatha tajba! “Ġib ’l hawn il-basket. Zi, ħalli nkellmek qabel tidħol ġewwa… tinħasadx… imma Riku ma jistax jgħajjat…” “Ma jistax jgħajjat għaliex? Jaqaw maħnuq? X’għamiltlu?” Sadattant bdejna mexjin fil-kurutur lejn il-kċina fejn kien hemm il-gaġġa. B’xejn ma stajt inżommha lura jew inlaħħaq mal-mixi tagħha. “Poġġi, zi, u pprova ifhimni…”

“Iii! Riku! Dan kif sar? Riku! Ħanini Riku!” Lesta biex tinfaqa’ f’bikja. “Poġġi bilqiegħda, zi… ħallini nispjegalek kollox. Wara li tlaqt int, Riku beda jagħmel f’qalbu u spiss jgħajjatlek, kif jagħmel is-soltu… fl-aħħar werżaq waħda kbira u ċċassa. Iċċassa kif qed tarah issa… bħal qasam qalbu… imma ma mietx.” “Imma dak mejjet u ġa qed jitlef lewnu! Ara x’biċċa ġratli! Li kont naf jaħasra ma kontx niċċaqlaq minn hawn.” Kompliet tolfoq.

“Zi, ma jaqbilx tagħmel ħmerijiet. Dak mhux mejjet. Dak jinsab f’koma u għandu mnejn xi ħin jew ieħor jiġi f’sikktu. Imma ara li ma jarakx tibki…” “Mela dak qed jara?” “Qed jara ngħid… u qed jisma’ wkoll. Kulma għandek tagħmel hu li żżomm kalma… u ibqa’ kellmu bħas-soltu, basta ma tmurx qrib tiegħu wisq.” Wara dak il-mument kritiku qisha kkwitat xi ftit. Aktarx li belgħat sa gerżumitha l-istorja li paspartilha. Spiss issaqsini jekk tistax toqgħod qrib il-gaġġa u ssejjaħlu, iżda daħħaltilha f’moħħha li aħjar tħallih bi kwietu. Ma xtaqthiex teżaminah bir-reqqa.

Mela wara xi jumejn, għal xi nofsinhar nisimgħu twerżiqa kbira u ħsejjes ta’ ġwienaħ u naraw lil dak l-imgħarraq ta’ Riku dieħel mit-tieqa! Hu jwerżaq u ziti twerżaq. Jien immutajt, imma kont lest biex nispjega s-sitwazzjoni. “Aqbdu, zi… tħallihx jitlaq. Żommu, ħalli nneħħi l-ieħor mill-gaġġa…” “Int m’għidtx li dak kien Riku? Din x’biċċa xogħol hi?” “Issa nispjegalek kollox, zi.”

Sadattant warrabt lil dak ta’ ġol-gaġġa, sakkarna lil Riku f’postu, u kollni arja, qisni xi professur quddiem l-istudenti, dort fuq ziti. “Qed tara, zi, kif kollox spiċċa kif għidtlek jien… Riku reġa’ qam, għax dak tal-gaġġa kien speċi tal-qoxra tiegħu waqt li l-ispirtu kien qed idur…” “Kif? Xi spirtu hu? U dak x’ser tagħmel bih? X’waħda din!”

“Zi, aħna l-università nitgħallmu dwar dawn l-affarijiet li huma tqal wisq biex nispjegahomlok. Issa għandek lil Riku u ħallik milli tħabbel moħħok aktar. L-ieħor nieħdu l-università biex… nistudjaw sew dan il-każ kurjuż.” U jien, l-iblah, iddispjaċieni għax ma lħaqtx għallimt lil Riku jitkellem! Mur ara li kieku kellu jirrakonta l-istorja kollha lil ziti!