L-Għaref u l-Ħalliel

Il-Konti Alonzo kien għadu kif ġie mgħarraf mis-seftur tiegħu li matul il-lejl kien reġa’ daħal xi ħadd fil-palazz. Minkejja s-sigurtà kollha li ħa ħsieb jagħmel il-Konti, xorta waħda, milli jidher, xi ħalliel jew ħallelin kienu sabu tarf jidħlulu.

“X’sibt nieqes din id-darba, Bastjan?” staqsa b’diqa l-Konti lis-seftur.

“Is-sett kollu ta’ bolol antiki ta’ żmien ir-Reġina Viktorja,” wieġbu ddispjaċut Bastjan.

Il-Konti Alonzo tnikket mhux ftit. Dawk il-bolol kienu ilhom is-snin jintirtu minn ġenerazzjoni għal oħra fil-familja tiegħu u issa xi galantom kien daħal ħadhomlu biex forsi jmur ibigħhom. Il-Konti ordna biex jissejħu l-gwardjani. Dawn ġew minnufih.
Wara diversi spezzjonijiet u stħarriġ, il-gwardjani għarrfu lill-Konti li għal darba oħra persuna waħda biss kienet daħlet fil-palazz. Din id-darba l-ħalliel kien irnexxielu jiżgassa l-bieb fuq in-naħa ta’ wara tal-palazz.

Il-gwardjani taw parir lill-Konti biex jinforza l-bibien u t-twieqi kollha tal-palazz. Il-Konti ma kienx jaf x’ser jaqbad jagħmel aktar, għax wara żewġ serqiet fi ftit xhur, kien ħa ħsieb iqabbad mastrudaxxa biex idurlu kull bieb u tieqa fil-palazz. 'Tgħid il-mastrudaxxa nesa jinforza l-bieb ta’ wara?' ħaseb bejnu u bejn ruħu Alonzo. 'Forsi lanqas intebaħ bih għax mgħotti bis-siġar.'

Bastjan, li kien iddispjaċut bis-serqa daqs is-Sinjur, mar sab lill-Konti u qallu, “Sinjur, min jaf li kieku tmur tieħu parir dwar x’tista’ tagħmel mingħand l-għaref tal-belt?”

Il-Konti qabdu d-daħk. Qatt ma basar li Bastjan kien jemmen b’dawn il-ħmerijiet. Ħafna nies kienu jemmnu li dan l-għaref kien isolvi l-problemi kollha, imma Alonzo qatt ma ta widen ta’ dan l-għajdut. Imma xħin ra li s-seftur baqa’ jinsisti, staqsih, “Bastjan, u l-għaref x’parir jista’ jagħtini? Mhux biex ninforza l-bibien u t-twieqi? Xi ħaġa li diġà għamilt.”

“Imma minkejja dan, xorta sfajt misruq, Sinjur,” kompla jippersisti s-seftur. “Int x’se titlef jekk tkellmu? Anzi ara, biex ma toqgħodx tinqala’, tridx nibgħat għalih u jiġi jkellmek hawn?”

Il-Konti ra li jekk ikellem lill-għaref, ma kien se jitlef xejn, iktar u iktar meta dan kien se jiġi jkellmu hu. Għalhekk ta ordni lil Bastjan biex jibgħat għalih. Il-Kontessa għoġbitha ħafna din l-idea, għax hi wkoll kienet semgħet ħafna dwar kemm kellu moħħu jilħaqlu l-għaref tal-belt.

“Ħmerijiet, ħmerijiet,” kompla jgħid il-Konti. “Kollu għajdut tan-nies dan, mur ara x’għandu aktar speċjali minni u minnek dan ir-raġel hekk imsejjaħ ‘l-għaref’!”

“Mela ma smajtx kif irnexxielu jagħmel paċi lil dawk iż-żewġt aħwa li xebgħu jiġġieldu għax ma setgħux jiftiehmu kif ser jaqsmu l-biċċa art li wirtu?” staqsietu mistagħġba l-Kontessa.

“L-ebda nutar u l-ebda perit ma seta’ jsib tarf ta’ kif dik il-biċċa art kbira kollha mxattra li ma setgħetx tinqasam eżatt min-nofs. Ħadd ma ried jieħu s-sogru, għax taqsam kif taqsam xorta kien se jkun hemm l-inkwiet. Kien impossibbli li b’dak ix-xtur kollu u b’partijiet mill-art bil-blat u partijiet oħra b’għelieqi fertili, setgħet tinqasam bl-eżatt.”

“U x’għamel dan l-għaref?” staqsieha l-Konti b’ton dubjuż.

“Ta ordni lil wieħed mill-aħwa jaqsam l-art hu, u lill-ieħor ordnalu biex jagħżel hu l-ewwel il-biċċa tiegħu,” temmet tgħid il-Kontessa.

Il-Konti Alonzo ma qal xejn. Ma kienx jaf x’jaqbad jaħseb fuq dan l-għaref. Għalhekk, iddeċieda li jistenna ħa jara x’kellu xi jgħidlu fuq il-każ tiegħu, imbagħad jiġġudikah wara.

L-għada Bastjan għarraf lill-Konti li l-għaref kien wasal il-palazz biex jisma’ l-problema tiegħu. Kien raġel qsajjar u rqiq qisu lasta ta’ xkupa u kellu żmien daqs ħarruba. Il-Konti aktar kompla saħħaħ fehemtu li dak ir-raġel ma kienx ser isolvilu l-problema tas-serq. Kemm il-Konti kif ukoll il-Kontessa rrakkontawlu dak kollu li kienu jafu dwar it-tliet serqiet li kienu seħħew fil-palazz tagħhom. Il-Konti ma naqasx iżid li kien ħa ħsieb jinforza l-bibien u t-twieqi kollha tal-palazz.

“Sinjuri, din hija problema delikata ħafna. Jeħtieġli naħseb fit-tul fuqha, imma sal-aħħar tal-ġimgħa nkun sibt soluzzjoni żgur,” qalilhom l-għaref, wara li kien staqsa xi mistoqsijiet dwar is-serq tal-oġġetti prezzjużi mill-palazz.

“Ħu ż-żmien kollu li għandek bżonn,” wieġbu lura l-Konti, xettiku għall-aħħar dwar x’seta’ jagħmel dak ir-raġel imlaqqam ‘l-għaref’.

L-għaref żamm kelmtu u fi tmiem il-ġimgħa kien reġa’ mar il-palazz tal-Konti Alonzo. Il-Konti stiednu jidħol fl-uffiċċju tiegħu u flimkien mal-Kontessa stennewh jibda jitkellem.

“Sinjuri, wara li xtarrejt bir-reqqa dak kollu li għedtuli l-aħħar li kont hawn, u qist kollox, ikkonkludejt li m’hemmx x’tagħmel aktar min-naħa ta’ sigurtà fuq il-palazz,” beda l-għaref.

“Proset għalik, mur obsor kemm int għaref!” kien pront qabeż jgħid il-Konti b’rabja kbira fuqu. “Għax ma terġax...”

“Iskot, Alonzo, ħallih ikompli jitkellem. M’intix tara li għadu mhux lest?” sikktitu l-Kontessa, filwaqt li tatu daqqa ħafifa fuq idu.

Il-Konti gidem ilsienu, imma stenna ħa jara b’liema ħmerija kien ħiereġ dak l-għaref. L-għaref kompla jispjega, “Għalhekk, ħsibt u rajt li f’sitwazzjoni bħal din l-aħjar soluzzjoni hi li jinqabad il-ħalliel u...”

“Ejja, qed tgħid xi ħaġa bis-sens fl-aħħar,” qatagħlu kliemu l-Konti.

“Iskot. Ħallih jispiċċa,” reġgħet waqqfitu l-Kontessa. “Mhux li kien jaħasra jinqabad il-ħalliel, forsi nerġgħu nġibu lura l-oġġetti li serqilna... sakemm ma laħaqx biegħhom!”

“Il-ħalliel moħħu jilħaqlu, għalhekk jeħtieġ li nonsbulu sewwa biex naqbduh,” reġa’ kompla l-għaref.

Il-Konti, li issa kien beda jinteressa ruħu f’dak li kien qed jgħid l-għaref, staqsieh, “Il-gwardjani qegħdin jagħmlu minn kollox biex jinstab il-ħalliel. Allura int x’tissuġġerixxi li għandu jsir? Tgħidlix li għandi nqabbad lil xi ħadd jibqa’ mqajjem matul il-lejl biex jagħmel l-għassa?”

“Le, le. Ma jaqbilx li jsir hekk, għax jekk il-ħalliel qiegħed hawn ġew xorta ma jinqabadx,” wieġbu fil-pront l-għaref.

Il-Konti tħasseb u tkexkex. Qatt f’mitt qamar ma kien għaddielu minn moħħu li l-ħalliel seta’ kien impjegat tiegħu. Għalhekk stenna lill-għaref ikompli.

“Ara, jiena ħsibt u rajt li l-bieb ma qediex dmiru sew u ħalla lill-ħalliel jidħol, għalhekk ħaqqu kastig,” beda jispjega l-għaref. “Jeħtieġ li neħduh f’nofs il-pjazza u nsawtuh bil-frosta quddiem kulħadd,” spiċċa jgħid l-għaref, qabel ma jerġa’ jwaqqfu l-Konti.

Il-Konti kien mifqugħ bid-daħk u l-Kontessa xejn inqas. U tant daħku li ma setgħu jieqfu b’xejn. Il-Konti ma kienx jaf jekk kellux iċanfar lill-għaref, jew jgħoddu b’miskin li kien beda jiżmaga.

Bastjan, li kien qed jisma’ u jara kollox minn fejn il-bieb tal-uffiċċju, ried juri fehmtu, għalhekk qabeż u qal, “Sinjur, illum ideali li jsir dan, għax fil-pjazza qiegħda ssir fiera kbira u hemm ħafna nies miġburin.”

Il-Konti xtaq jgħidlu le, u le kien se jgħidlu, imma mbagħad għaddielu ħsieb minn moħħu li dawwarlu fehmtu. 'Jekk nagħti permess li l-bieb jittieħed f’nofs il-pjazza u jingħata s-swat, kulħadd isir jaf xi żmagat hu dan l-għaref u ma jibqax aktar jgħaddi n-nies biż-żmien,' ħaseb Alonzo, u għalhekk ordna li l-bieb jinqala’ u jittieħed f’nofs il-pjazza.

U hekk sar. Bastjan, flimkien ma’ tnejn oħra, qalgħu u ġarrew il-bieb lejn il-pjazza. L-għaref mexa bil-mod warajhom. Il-kelma malajr ġriet, u mal-ħafna nies li diġà kienu miġburin fil-pjazza, żdiedu oħrajn. Il-Konti u l-Kontessa kienu wkoll preżenti mal-folla nies li lkoll kienu qed jidħku u jgħaddu biż-żmien lill-għaref. Is-swat beda. Bastjan kellu frosta li biha beda jfajjar bl-addoċċ fuq il-bieb. In-nies aktar daħku u kien hemm min anke dmugħ minn għajnejh qabiżlu bid-daħk. Fid-daqqa u l-ħin, l-għaref waqqaf is-swat għax qal li l-bieb ried jitkellem.

In-nies mgħoxxijin bid-daħk, żammew nifishom ’il ġewwa, hekk kif raw l-għaref jagħmel widintu mas-serratura tal-bieb biex jisma’ x’kellu xi jgħidlu.

L-għaref resaq f’nofs il-pjazza u b’leħen għoli li seta’ jisimgħu kulħadd għajjat, “Il-bieb għadu kemm infurmani li l-ħalliel jinsab hawn fostna, għax għarfu. Qalli wkoll li l-ħalliel hu dak li għandu brimba fuq rasu.”

Raġel minn fuq quddiem tal-folla mifqugħ bid-daħk, kien pront għolla idu fuq rasu. U l-ħalliel inqabad waħdu. Kien il-kok tal-Konti Alonzo!