L-Ewwel Ġugarell ta' Santa Klaws

Qatt kontu tafu li Santa Klaws kien jgħix f’post imsejjaħ Wied id-Daħk? Dan il-wied kien issemma għalih billi minn dejjem kien magħruf għat-tbissima ħelwa u maġika tiegħu u, aktar minn hekk, għad-daħka famuża tiegħu “Ħoħħoħħoħħo!” Fil-wied, għal żmien twil, kienu jirrenjaw il-paċi u l-kuntentizza, iżda sfortunatament deffes denbu Ġakbu r-Reżħa, u l-gost kollu sfuma fix-xejn.

Għandkom tkunu tafu li lil Santa Klaws kulħadd jafu bħala karattru gustuż, ferrieħi; għandu qalbu tajba u jħobbuh il-fatati ż-żgħar, l-għefieret u l-ħlejjaq l-oħra ċkejknin kollha. Il-pjan tiegħu minn dejjem kien li jferraħ lil ħaddieħor, speċjalment lit-tfal. Jgħidu li dan il-pjan hu pjan għal dejjem. Jafuh it-tfal kollha tad-dinja. Kulħadd midħla tal-wiċċ ruxxan, nofsu miksi minn daqna bajda qoton u par għajnejn iżebbġu u jidħku. Iħobbu kulħadd u dak li jqassam fil-Milied hu garanzija ta’ ħin twil ta’ kuntentizza u divertiment. It-tfal minn dejjem kienu ħaġa waħda ma’ Santa Klaws. Jiktbulu l-ittri li fihom jagħmlulu l-listi ta’ dak li jixtiequ jirċievu. Meta jinzertawh xi mkien, tarahom jitilgħu bilqiegħda fuq ħoġru, ikellmuh f’widnejh, itarrfulu s-sigrieti u x-xewqat tagħhom.

It-tfal, iżda, mhux minn dejjem kienu ferħana u fortunati daqskemm huma llum. Kien hemm żmien fl-imgħoddi meta t-tfal kienu fqar, morda, abbandunati u ftit li xejn kienu jirċievu attenzjoni. F’dak iż-żmien ta’ għaks u faqar, Santa Klaws spikka għax kien il-wens tat-tfal li kienu jeħtieġu l-imħabba u l-attenzjoni, imqar jekk ta’ xi ħadd bid-daqna bajda.

F’Wied id-Daħk hekk kienet is-sitwazzjoni, u Santa Klaws beda jiddedika l-ħin tiegħu biex iferraħ lit-tfal. Fih sabu l-wens u l-faraġ. Kien iżurhom fid-djar tagħhom. Kulħadd kien jilqgħu. Kulħadd kien jiftaħlu l-bieb. Fqar u sinjuri. U hekk għadu sal-lum. Kull fejn jidħol hu, jieħu miegħu tbissima u jħalli tbissima warajh. Dak iż-żmien ma kienx għadu beda jqassam il-ġugarelli. Lanqas biss kien għadu ivvintahom.

Kien ġie żmien, iżda, li ma seta’ jferraħ lil ħadd. Jgħannaq kemm jgħannaq lit-tfal, xorta kienu jħossuhom imnikkta. Flok jgħarraxhom darba bid-daqna, beda jgħarraxhom darbtejn. Iżda kien kollu ta’ xejn. Il-faqar kien kiber wisq u d-dwejjaq u n-niket kienu żdiedu bil-bosta. Ma setax jiġrilu agħar minn hekk.

Inzerta, sena minnhom, li x-xitwa kienet kiefra. Il-fjuri spuntaw, ħarġu, dbielu u sparixxew. Il-ħanfus ħaffer fil-ħamrija biex isib il-kenn taħt l-art mill-kesħa li ħakmet u li kompliet iżżid is-swied il-qalb. Ix-xagħat ma baqgħux interessati li jinbidlu fi friefet. Inġabru għall-irdoss fil-fosdqa tagħhom, u tant kienu qed iħossu diqa li waqqfu għalkollox il-metamorfosi u baqgħu mkeffna fil-ħjut. Anki l-ħoss tan-nixxiegħa beda jiħrax. Flok baqa’ jnixxi u jiġri bil-mod u bil-ħlewwa, kważi f’ritmu mużikali ħlejju, l-ilma ibbies u beda jċaqċaq meta jespandi u jistrieħ, u sar blokka silġ waħda.

Santa Klaws induna b’din il-bidla għal għarrieda. Kien ilu snin twal jgħix f’Wied id-Daħk u qatt ma kien jafu hekk. Għall-ewwel ma kienx jaf x’seta’ kien li ġara, sakemm jum minnhom bdiet nieżla l-borra u l-bejt tad-dar tiegħu nkesa bis-silġ abjad. Lejla minnhom mar ħabbatlu l-bieb Ġakbu r-Reżħa.

“Idħol. Għaddi,” stiednu Klaws.

“Le,” wieġbu Ġakbu r-Reżħa. “Ma tarax! Oħroġ int. Ġewwa għandek is-sħana, inkella jien ninħall,” tennielu.

Lil Ġakbu r-Reżħa, Klaws kien jafu sew. Għalkemm ma kienx jafdah sal-aħħar, xorta kellu grazzja ma’ dan il-karattru mingħul li f’idejh kellu l-elementi kollha tax-xitwa: xita, ksieħ, borra u silġ. Santa Klaws iħobb lil kulħadd, mingħajr ebda eċċezzjoni. Anki meta jinzerta karattru kattiv bħal dan Ġakbu r-Reżħa.

“X’lejl dan, xi ġmiel!” qallu Ġakbu, malli Klaws xiref rasu barra l-bieb. “Kemm se jkolli x’nagħmel,” kompla, jiddieħak għax bil-kesħa u r-reżħa li kien qed jonfoħ, Ġakbu kien jaf li l-għada ħafna kien se jkollhom imnieħer iqattar u par widnejn ħomor nar.

Ġakbu r-Reżħa, bil-ksieħ kollu li kien nefaħ fuq Wied id-Daħk, kien naffar lil kulħadd milli joħroġ minn daru. Il-ġenituri m’abbużawx iħallu lil uliedhom joħorġu jilagħbu barra, għax bil-kesħa żgur li kienu jimbukkaw xi riħ. Imbagħad, bit-tfal kollha d-dar ma’ wiċċhom, fid-djar żgħar li kellhom, kienu wisq f’xulxin u malajr kienu jitlewmu. Tinsewx li l-ġugarelli kienu għadhom ma jeżistux.

“Nieħu gost nitħaddet miegħek, Klaws,” qallu Ġakbu, wieqaf barra, ferħan li l-borra li kienet nieżla fuqu kienet qed tagħtih aktar saħħa biex jonfoħ aktar kesħa fuq in-nies ta’ Wied id-Daħk.

“Jekk tabilħaqq tirrispettani, tkessaħx iżjed widnejn, xofftejn u mnieħer tat-tfal,” qallu Santa Klaws, jitolbu bil-ħniena.

“U dan għaliex?” staqsa l-ieħor, jilgħabha ta’ baħnan.

“Ma tafx?” qallu Santa Klaws bil-paċenzja kollha. “It-tfal żgħar u delikati.”

“Jien il-gost tiegħi nkessaħ widnejn delikati. Tal-kbar xierfa u jgħejjuli subgħajja nipprova nreżżaħhom,” wieġbu Ġakbu bla ħniena.

“Iż-żgħar dgħajfa u ma jifilħux għalik,” kompla jgħidlu Santa Klaws, forsi ma tafx kif u l-ieħor tiġih ħniena u jċedi.

“Tabilħaqq,” qallu Ġakbu, bħallikieku kien għadu kif skopra d-dinja.

“Jekk trid titpaxxa, onfoħ fl-arja, kessaħ kemm trid iżda ħalli t-tfal bi kwiethom, imqar jedhew fis-silġ, iremblu l-blalen u joħolqu l-istatwi tas-silġ,” talbu Santa Klaws.

“Naħsibha,” wieġbu l-ieħor.

“X’gost fiha li t-tfal jimirdu bis-sogħla, jagħtsu u għajnejhom idemmgħu bid-deni? Mhux aħjar jitmiegħku fuq il-borra tiegħek, jissuttaw lil xulxin?” żied Klaws.

“Għandek punt. Ara, nipprova li llejla ma noqrosx tifel jew tifla waħda. Imma jekk inkun nista’ nirreżisti t-tentazzjoni,” u b’dan il-kliem inkejjuż, Ġakbu r-Reżħa kompla fi triqtu.

“Il-lejl it-tajjeb,” awguralu Santa Klaws, u daħal ġewwa u sakkar il-bieb warajh.

Ġakbu r-Reżħa ġrieha lejn il-qalba tal-belt jifrex dirgħajh kesħin ma’ kullimkien, kultant iqattar dik in-naqra silġ żejda fuq xi għorfa fejn it-tfal kienu għadhom imqajma, bit-tama li fi ftit ħin jismagħhom jagħtsu u jisogħlu, ta’ kattiv li kien.

Imħasseb, Santa Klaws kompla jkebbes in-nar fil-fuklar tal-gorboġ tiegħu, għax il-kesħa kienet qed tagħmel tagħha anki fuqu. Baqa’ jhewden fuq id-diskursata li kellu ma’ Ġakbu r-Reżħa.

‘Mhux ta’ b’xejn li kulħadd imdejjaq!’ esklama bejnu u bejn ruħu Santa Klaws. ‘Id-dwejjaq jittieħdu, bħal meta tagħtas f’nofs ta’ folla,’ kompla jirraġuna waħdu.

B’idu l-waħda kebbes il-faħam u z-zkuk tal-injam u b’idu l-oħra melles ras il-qattusa tiegħu, Tamiża. Kien tahielu jrabbiha sieħbu Blatinu l-Għafrit, meta l-qattusa tiegħu Nemex kellha l-frieħ.

Tamiża kienet imgeddsa f’sufha stess biex iżżomm is-sħana, u kuntenta kif kienet bdiet tingħi u tnewwaħ. It-tinwiħ tagħha kien qisu kanzunetti ħelwin, u Santa Klaws waqaf biex jismagħha. Aktar ma bdiet tnewwaħ, aktar iggustaha.

“Se ndum ma nara lit-tfal issa,” qal Klaws lill-qattusa bellusija, li waqfet tnewwaħ biex tisma’ x’kellu xi jgħid. “Ix-xitwa daħlet sew u bil-borra ma nkunx nista’ noħroġ infittex lit-tfal biex nilgħab magħhom. Xi ħaġa rridu nagħmlu,” kompla, imħasseb aktar minn qabel.

Il-qattusa għolliet riġilha ta’ quddiem għal fuq imneħirha biex tħokku, anki hi titħasseb fuq li kien qalilha sidha l-maħbub. Baqgħet kwieta u ma wieġbet xejn. Lilha t-temp kiesaħ ma kienx idejjaqha, l-aqwa li n-nar fil-fuklar kien jibqa’ mkebbes u li Santa Klaws kien jipprovdilha bukkun żgħir x’tiekol, ftit ilma jew ħalib fi plattina, u li jibqa’ ħdejha għall-kumpanija.

Santa Klaws u Tamiża għaddew ħafna ġranet u ħafna ljieli hekk, għas-sħana tal-fuklar fil-kumpanija ta’ xulxin. Kellhom ħażna sew ta’ ikel, iżda ma kellhom x’jagħmlu xejn. Santa Klaws, bħat-tfal tal-wied, maqful ġewwa, ma damx ma beda jiddejjaq hu wkoll. Kultant kien iqum minn fuq il-pultruna komda tiegħu jżid iz-zkuk fin-nar biex ikompli jkebbsu. Zkuk ukoll kellu kemm trid. Sħabu l-għefieret kienu żgurawh li jaqtgħulu u jaħżnulu biżżejjed biex fix-xitwa żgur ma jkun jonqsu xejn.

Darba minnhom, mitluf jaħseb u aljenat, Santa Klaws qabad zokk oħxon minn gozz li kellu f’qoffa biswitu u quddiem il-fuklar. Ħareġ mus magħmul minn djamant, li kienu ħadmulu l-għefieret Ġolu, Peprinu u Kola, u msaħħar bit-taħlita maġika kif kienet taf tagħmel is-saħħara Kampanella. Kif kien medhi jdawwar l-għuda f’idejh, Santa Klaws beda jnaqqaxha bil-mus maġiku tiegħu. L-ewwel qaxxar il-qoxra ħarxa tas-siġra, u meta l-injam beda jindaf, kompla jnaqqax u jiskolpixxi, bl-inqas ħsieb ta’ x’kien qed jagħmel. Ħassu ftit aktar kuntent u beda jsaffar u jkanta.

Tamiża tant ħadet gost tisimgħu jsaffar u jkanta li qamet titmattar, twebbes l-erba’ riġlejn, u b’daharha ffurmat arkata. Ħassitha tistrieħ, iddrittat u baqgħet tħares lejh iċċassata waqt li hu kompla jnaqqax, isaffar u jkanta.

Santa Klaws ħares lejn il-qattusa, imbagħad lejn iz-zokk, u induna li dan beda jieħu sura. Il-biċċa ta’ fuq kienet tixbah ras ta’ qattusa, b’par widnejn weqfin u par għajnejn espressivi. Waqaf mit-tisfir u nfaqa’ jidħak. Kien ilu ħafna ma jħossu kuntent daqshekk. Fuq fommu rritornat dik it-tbissima maġika li raha tirrifletti fuq fomm Tamiża. Din ħatfet l-okkażjoni biex taqbeż għal fuqu. Iddrittat wieqfa fuq ħoġru, mellset rasha ma’ sidru, tittanta ddaħħalha taħt abtu biex titfissed. Gerfxilha l-pil fuq rasha u għarraxha wara widnejha u taħt geddumha mkittef, u meta poġġiet fuqu kuntenta, Santa Klaws kompla jnaqqax imnieħer u ħalq. Kompla jnaqqax il-biċċa t’isfel biex l-għuda ħadet forma ta’ ras fuq għonq. Kultant ħin beda jieqaf, iressaq l-għuda ’l bogħod minnu, għad-dawl li beda jarmi l-fuklar, isaqsi lill-qattusa, “X’jidhirlek, Tamiża, e? Togħġbok?”

Il-qattusa, bil-kalma u l-għażż, kienet tgħolli ftit rasha u tħares, iżda ma setgħetx taqbad art. Fl-istess waqt, b’lealtà kbira lejn sidha, titniehed ftit u terġa’ sserraħ rasha u terġa’ torqod.

Santa Klaws intebaħ li kien irnexxielu jnaqqax qattus tal-injam fuq il-forma tal-maħbuba tiegħu Tamiża. Issa kellu kopja tagħha fl-injam, bilqiegħda b’saqajha ta’ wara taħtha u kompluta b’denbha b’kollox, imgerbeb għal quddiem, biż-żewġ riġlejn ta’ quddiem weqfin. B’timplor irqiq taqqab sitt toqbiet irqaq, tlieta fuq kull naħa, taħt l-imnieħer, u nkolla tliet biċċiet qosra mill-kordi tal-vjolin biex ħolqilha mustaċċiha.

Meta kien sodisfatt bir-riżultat, Santa Klaws saffar tisfira twila u għajjat għajta ta’ ferħ. Imbagħad poġġa l-istatwa tal-għuda fuq l-ixkaffa tal-fuklar u reġa’ ntefa’ fuq il-pultruna jammiraha.

Tamiża għarfet x’kienet l-opra l-ġdida ta’ Santa Klaws: l-immaġini ta’ qattus bħalha. Għall-ewwel werżqet u beżqet, u ħarġet difrejha għalih. Għeret. Qajmet sufha bellusi, u bilkemm ma ppruvatx tigirfu wkoll. Santa Klaws tgħidx kemm daħak biha. Ħallieha tinkedd għal ftit ħin, sakemm inkoraġġieha tersaq lejn l-istatwa u xxommha. Meta kienet ċerta li ma kellhiex kompetizzjoni, malajr reġgħet qagħdet kwieta. Imbagħad xarrbet riġilha ta’ quddiem bi lsienha u bdiet tinħasel, kultant tgħolli wiċċha lejn sidha u tingħi ftit biex jiggustaha u jmellisha. Santa Klaws refagħha u ma waqafx imellisha, sakemm raqdet fuqu b’moħħha mistrieħ.

Santa Klaws ħassu kburi bl-istatwetta li kien naqqax. Dik il-lejla, b’Tamiża rieqda f’ħoġru, ma waqafx jaħseb. Kieku kienu jafu t-tfal kemm kien ferħan dakinhar, anki huma kienu jifirħu. Dak il-ħin ġietu l-idea kif jista’ jferraħ lit-tfal kollha. Zkuk u għuda kellu bosta, u żgur li ma kienx se jużahom kollha għall-fuklar. Qabad biċċa oħra, reġa’ qabad il-mus maġiku u beda joħloq oġġett ieħor li t-tfal żgur kienu se jifirħu bih.

“Insejħilhom ġugarelli, u nqassamhom lit-tfal,” għajjat Santa Klaws ferħan bih innifsu. Tant għajjat li Tamiża nħasdet u qabżet minn fuqu għal fuq it-tapit, fejn sabet post viċin il-fuklar u reġgħet raqdet.

Santa Klaws baqa’ jaħdem il-lejl kollu u sa filgħodu kien naqqax biżżejjed ġugarelli għat-tfal kollha ta’ Wied id-Daħk.

Għall-Milied ta’ dik is-sena servewh u ma ħalla lil ħadd barra, iżda mis-sena ta’ wara kellu jsejjaħ lill-għefieret, ’il-fatati ż-żgħar u ’l-ħlejjaq l-oħra tal-foresta biex jgħinuh. F’ħakka t’għajn biddel id-dar tiegħu f’fabbrika biex seta’ jkompli jaħdem il-ġugarelli. Sena wara sena kibret il-ħidma tiegħu u ta’ sħabu, u l-ġugarelli kulma jmur bdew jikbru u jisbieħu. Santa Klaws waħħal plakka kbira u tleqq mal-bieb, u fuqha naqqax bi kliem tad-deheb: ‘Hawnhekk jgħammar Santa Klaws, fejn il-ħolm u x-xewqat isiru realtà.’

B’hekk Santa Klaws żgura li kull sena, kull Milied, dejjem ikollu xi jqassam.