(Il-kontenut tal-Kotba Diġitali żviluppat għall-Qari Għal Qalbi/Malti llivellat, li qiegħed miżmum fuq din il-pjattaforma u l-kodiċi HTML5 tiegħu, għandu jibqa’ l-proprjetà intellettwali tal-Ministeru għall-Edukazzjoni, l-Isport, iż-Żgħażagħ, ir-Riċerka u l-Innovazzjoni, u għalhekk ma jistax isir użu kummerċjali u/jew profitt minnu).

L-Avventuri f'Ħal Xuxa 1: Is-Saram ta' Lippu n-Naffar

Fir-raħal ta’ Ħal Xuxa, ir-razzett ta’ Ġanni l-bidwi kien magħruf ma’ kulħadd. Kien jinsab fit-tarf tar-raħal u kellek timxi mixja twila mhux ħażin. Jekk ridt isservi ħaxix u frott bnin jew bajd frisk fuq il-mejda tal-ikel, b’xirja mingħand Ġanni ma kontx toħroġ diżappuntat!
Ngħiduha kif inhi, minkejja li għandu din il-fama mar-raħal kollu, Ġanni jħabriklu mhux ftit. Ħalli għalih jaħdem kuljum bla heda, miż-żerniq sal-għabex, u t-tnikkir ma kienx jaf x’inhu.
null
Paġna 1
Xejn inqas il-mara tiegħu Nena, li barra li kienet tagħti daqqa t’id fil-ħidma ta’ kuljum tar-razzett, kienet koka prima. Malli jasal nofsinhar l-irwejjaħ li joħorġu mill-kċina tagħha kienu jaqsmu qalb kull min kien jgħaddi mill-inħawi.
Bħalma kienet tagħti l-attenzjoni xierqa lit-tisjir ħalli żewġha Ġanni jsib dejjem platt tajjeb u bnin quddiemu, Nena kienet tieħu ħsieb tindokra l-annimali tar-razzett. Dawn qatt ma baqgħu żaqqhom vojta għaliex Nena kienet mara b’qalb tad-deheb u taħseb f’kulħadd. Ma rridux ninsew li s-suċċess tar-razzett kien grazzi għalihom ukoll.
null
Paġna 2
Fir-razzett ma kienx hemm annimal wieħed jew tnejn biss għaliex il-familja tal-bhejjem kienet kbira mhux ħażin u kulma jmur dejjem tkompli toktor. F’dan il-post kienu jgħixu żwiemel, qżieqeż, fniek u żrameġ, tiġieġ, ħamiem, mogħoż u nagħaġ. Barra minn hekk, ma ninsewx iż-żnażan, in-nemel u n-naħal li, minkejja ċ-ċokon tagħhom, kienu jagħtu l-kontribut siewi tagħhom ukoll.
null
Paġna 3
Personaġġ interessanti fir-razzett kien Lippu n-naffar, li ħinu kien iqattgħu f’waħda mill-ħafna għelieqi ta’ Ġanni. Lil Lippu kont tista’ tilmħu mill-bogħod, liebes qmis kollha kaxxi blu u qalziet tal-jeans kemxejn kbir għalih. Xemx jew xita dejjem ixedd il-kappell tat-tiben li xi darba kien ta’ Ġanni. Hu kien verament kburi li jilbes il-kappell ta’ sidu għaliex għalih dan kien ġest importanti u ta’ unur.
Xogħol Lippu kien li joqgħod dritt xemgħa josserva kulma jseħħ fir-razzett u fl-inħawi tal-madwar. Hu kien ikun jaf kollox fuq kulħadd għaliex mhux storja waħda kien jisma’! Biss biss, kien ikun jaf xi jkun għaddej fir-razzett mill-annimali stess u x’qed iseħħ fir-raħal mix-xerrejja ta’ Ġanni. In-nies ta’ Ħal Xuxa ma kinux neqsin mit-tpatpit fuq il-proxxmu. Għalxejn kien jipprietka l-kappillan, għaliex ilsienhom kien jaqta’ aktar minn sikkina!
Lippu kien jagħtihom il-ħarsa biċ-ċiera tiegħu, hekk kif kien jisma’ xi ħaġa li ma kinitx iddoqq għal widnejh. Din il-ħarsa kien jirriservaha wkoll biex iwerwer lil min ma kellux intenzjonijiet tajba lejn ir-razzett, bħal ngħidu aħna meta xi għasafar li jpassu kienu jippruvaw inaqqru mill-frott tal-għelieqi.
null
Paġna 4
Lil hinn mill-ħars ikrah tiegħu, in-naffar kien verament twajjeb. Hu kien maħbub mhux ftit mill-annimali tar-razzett għaliex kellu karattru ferrieħi u ċajtier. L-istejjer u r-rakkonti tiegħu kienu jinżlu għasel mal-annimali. U xi ngħidu għaċ-ċajt? Kien veru jaf jirrakkontah u ma jħalli l-ebda dettall importanti barra. Ħalli għaliha l-fekruna Ċettina, kemm kienet iżżomm żaqqha bid-daħk meta Lippu kien jirrakkonta xi praspura minn tiegħu. Kienet ta’ spiss tgħid li Lippu jaf joqtol lin-nies bid-daħk!
Apparti li kien ferrieħi, Lippu n-naffar kien moħħ ir-riħ. Ras Lippu kienet mimlija tiben u ħuxlief u mhux l-ewwel darba li kien jidħol f’xi praspura tinkiteb b’ruħu u b’ġismu. Mal-annimali tar-razzett, in-naffar kien magħruf għall-mod pożittiv li bih kien iħares lejn il-ħajja, minkejja li kien jaffronta l-elementi tat-temp waqt xogħlu, kemm jekk xemx tisreġ u kemm jekk xita qliel.
“Tinsew qatt taħsbu dejjem fil-pożittiv,” dlonk kien jgħidilhom meta jsibu ruħhom f’nofs kobba mħabbla. Biex inkunu għedna kollox, Lippu ma kienx xi espert tal-kobob imħabbla, imma qalbu kien jagħtihielek.
null
Paġna 5
In-nuqqas ta’ esperjenza tiegħu ħareġ biċ-ċar meta hu stess sab ruħu f’burraxka.
Kollox beda f’lejla qalila xitwija. Xita, ragħad, beraq, sajjetti u ħafna ħafna kesħa, minn kollox kien hemm f’dik il-lejla. Fit-toroq ta’ Ħal Xuxa ma kontx tilmaħ ruħ. L-annimali tar-razzett tant beżgħu mill-maltemp li nġabru lkoll flimkien fl-istalla ta’ Żeppi, iż-żiemel ix-xwejjaħ.
Peress li ħadd minnhom ma seta’ jorqod, kulħadd beda jivvinta biex jara kif se jimla l-ħin. Bejn ċajta u oħra u forsi xi storja, il-ħin beda għaddej sakemm fl-aħħar l-annimali nħakmu min-ngħas u raqdu.
Meta sebaħ, l-annimali qamu mir-raqda tagħhom b’ħasda kbira hekk kif karba twila ġejja mill-għelieqi fil-qrib kisret il-ħemda ta’ sbieħ il-jum.
“Din x’għajta kienet?” staqsiet iċ-ċkejkna fekruna Ċettina.
“Naħseb li din hi l-vuċi ta’ Lippu,” wieġeb minnufih Ġuġu, iż-żarmuġ iż-żgħir.
“Ommi ma! X’seta’ nqalagħlu! Ejjew niġru ħalli mmorru ħdejh,” qalet pronta pronta l-fekruna kollha inkwetata.
null
Paġna 6
Minnufih hi telgħet fuq dahar il-ħanżir biex iwassalha ħdejn in-naffar. F’tebqa t’għajn l-annimali kollha sabu ruħhom fl-għalqa ħdejn Lippu. Bilkemm riedu jemmnu lil għajnejhom bix-xena li sabu quddiemhom. In-naffar kellu l-kappell imqatta’ u ħwejġu kollha ċraret. Id-dehra miżera tiegħu ħasdet lilhom ilkoll.
“Lippu, hemm xi ġralek?” qaltlu pronta pronta l-fekruna Ċettina.
“Ara kif spiċċajt wara dik il-maltempata! Ix-xita qalila qattgħetli l-kappell u ġabitli ħwejġi fix-xejn,” beda jibki Lippu maħkum minn paniku kbir. “Issa kif se nkompli xogħli? Id-dehra tiegħi aktar iddaħħak lin-nies milli tgerrixhom. Daqt nispiċċa bla xogħol għaliex Ġanni ma jkunx iridni,” kompla n-naffar imbikkem u ħosbien.
L-annimali kollha sewdu qalbhom malli semgħu dawn il-kelmiet. Huma ndunaw li jekk Lippu ma setax iwettaq xogħlu, kien hemm ir-riskju li l-għelieqi tar-razzett ma jkunux mgħassa kif mixtieq.
null
Paġna 7
Ġanni seta’ jiddeċiedi li jġib naffar ġdid u dan ħadd ma riedu. Kulħadd beda ħiereġ bl-ideat tiegħu dwar x’kien l-aħjar li jsir f’din is-sitwazzjoni. In-nemel issuġġerew li jaħdmu xi ħwejjeġ tas-suf iżda riedu ħafna żmien biex ilestuhom. Il-fniek u ż-żrameġ offrew li jġibu xi ħwejjeġ mir-raħal iżda dan kien wisq riskjuż għalihom, għaliex setgħu jinqabdu u jispiċċaw imsajra stuffat!
L-annimali riedu jsibu soluzzjoni mill-aktar fis possibbli għaliex Lippu ma setax jibqa’ fl-istat li kien. Wara li għadda ħafna ħin, il-fekruna Ċettina ħarġet b’idea brillanti.
“Naf x’nagħmlu!” qaltilhom hekk kif bdiet togħrok idejha. “Irrid l-għajnuna tagħkom ilkoll ħalli żgur jirnexxi l-pjan tiegħi. Ejjew niltaqgħu lkoll fil-maħżen l-abbandunat ħalli nagħmlu biċċa xogħol flimkien.”
null
Paġna 8
Il-maħżen l-abbandunat kien kamra kbira fuq in-naħa ta’ wara tar-razzett. Ġanni kien jużah biex jagħsar l-inbid fih, iżda aktar ma beda jgħaddi ż-żmien, il-maħżen beda jimtela b’ħafna imbarazz.
null
Paġna 9
Malli waslu fil-maħżen, il-fekruna Ċettina bdiet tagħti l-ordnijiet lill-annimali qisha xi ġeneral tal-armata waqt gwerra qalila. “Żużu l-fenek il-kbir, ressaq il-komodina!” instemgħet tgħid iċ-ċkejkna ħlejqa. “Żeppi ż-żiemel, imbotta l-gwardarobba! U intom, tiġieġ, kaxkru l-ixkafef!”
Mat-tokki ta’ nofsinhar l-annimali kien ġa rnexxielhom iqallbu l-maħżen ta’ taħt fuq. Minkejja li ma kellhomx idea ċara ta’ x’kellha f’moħħha Ċettina, kienu kuntenti immens għaliex sabu l-affarijiet kollha li talbithom.
null
Paġna 10
Lippu rahom ġejjin mill-bogħod mgħobbijin b’ħafna affarijiet. Min kien qed ikaxkar, min b’idu mgħobbija u min iġorr fuq dahru. Malli waslu ħdejh, Ċettina l-fekruna qaltlu, “Lippu, issa oqgħod dritt u tiċċaqlaqx. Issa tara xi ppreparajna għalik!”
L-annimali neħħewlu l-kappell u bi ħġarhom bdew jidilkuh b’kolla twaħħal ħafna u tinten seba’ pesti. Mill-ikbar sal-iċken annimal kienu għalenija fuq xogħolhom b’attenzjoni kbira. Din il-biċċa xogħol kienet importanti li jagħmluha tajba.
Malli lestew, ramaw iqasqsu biċċiet ikkuluriti minn tinda tal-plastik antika li ġabu magħhom mill-maħżen. Wara li kienet tqattgħet, Ġanni kien xeħitha fil-maħżen mal-imbarazz u qatt ma ġie bżonnha.
L-annimali qabdu l-biċċiet tal-plastik u bdew iwaħħluhom ma’ ġisem Lippu. Min beda jwaħħal minn naħa u min beda jwaħħal min-naħa l-oħra. Insomma, f’radda ta’ salib Lippu sab ruħu mlibbes barmil taż-żingu f’rasu u plastik ikkulurit ma’ ġismu kollu. F’salt wieħed l-annimali kienu reġgħu tawh il-ħajja!
null
Paġna 11
“Issa tidher aħjar,” bdew jgħidulu l-annimali ferħanin.
“Issa nħossni ħafna aħjar u isbaħ milli kont,” wieġeb Lippu. “Imnalla għandi lilkom li tgħinuni.”
Wara din il-ġrajja, l-għasafar tal-inħawi bdew isejħu lil Lippu—‘in-naffar l-ikkulurit’. Lippu ħassu verament kuntent li d-dehra l-ġdida tiegħu kienet unika u differenti minn ta’ naffara oħrajn. Imma kien kuntent l-aktar għaliex seta’ jkompli jagħmel xogħlu bla xkiel mal-bqija tal-annimali sħabu fir-razzett ta’ Ġanni f’Ħal Xuxa.
null
Paġna 12
Tmiem