Il-Mostru tal-Landa taż-Żibel

Jiena l-Mostru tal-landa taż-żibel. Ħadd ma jaf kif spiċċajt hawn. Dan il-post mudlam u umdu ilu għal żmien twil l-għamar tiegħi.

Nista’ ngħid li s’issa stajt inqis ruħi ffurtunat ħdejn mostri oħrajn. Sa ftit żmien ilu hawnhekk stajt ngħix fuq dieta varjata. Din kienet tinkludi qxur tal-ħaxix u frott, fdalijiet tal-borma, karti, xfafar tal-leħja użati u kull oġġett li jista’ jintrema f’din id-dar. Ħlewwiet qatt ma nista’ ngħid li doqt f’għomri għaliex kulma jintrema minnhom hija l-karta ta’ barra.

Kemm ili hawn sirt parti mill-familja. Ħadd ma jżomm sigriet daqsi. Meta l-membri żgħar tal-familja jkunu jridu jarmu l-ħobż tal-iskola, dlonk jiġu għandi u l-għemil tagħhom ikun mistur għal dejjem.

Darba kelli esperjenza ftit qarsa. Sidt id-dar qalgħet fwieħa li ma tantx għoġbitha. Sakemm irmiet il-karta ta’ barra ma gergirtx għax kif stajtu tindunaw, jien m’iniex qanżħa għall-ikel. Il-gwaj ġie meta waddbitli l-flixkun tal-fwieħa miftuħ. Kollox sar l-istess togħma u għal dawk il-jumejn kelli nikkuntenta mingħajr varjetà fid-dieta tiegħi.

Il-kumpanija, ma ngħidx li nieħu gost ħafna biha. Għalhekk meta jersqu lejja biex iwaddbu xi ħaġa nerħi riħa tinten li ma ngħidlekx u jkollhom jagħlqu l-għatu tal-landa minnufih. Kultant inħobb inbeżża’, bħal meta fid-dalma u l-kwiet tal-lejl nibda nħaxwex il-karti.

Dan l-aħħar ninsab ftit inkwetat. U biex ngħid, qtajt ftit l-aptit ukoll. Għaddieli minn għal widnejja li l-iskart se jibda jiġi separat f’din id-dar. Għall-ewwel ma fhimtx x'se jfisser dan. Għidt jien, min ma jkunx irid oġġett xorta se jarmih xi mkien. Imma nnotajt li l-iskart f’din id-dar qed jonqos ġmielu u sidt id-dar sikwit terfa’ lura xi oġġetti li jkunu rmew uliedha.

Għalkemm niftakar il-landi taż-żibel taż-żingu, dejjem żammejt ruħi aġġornat. Matul iż-żminijiet rajt kif għamilt u interessajt ruħi f’li qed jiġri madwari. Sirt naf naqra l-gazzetti li jwaddbuli fid-dejr umli tiegħi jew li ġieli jiksu bihom il-ħitan tal-landa. Ħaġa minn awl id-dinja, fejn nara xi artikli dwar skart u rimi t’oġġetti, fil-veru sens tal-kelma nikolhom. Il-problemi ambjentali kienu saru wisq għal qalbi. Qrajt bosta artikli dwar il-miżbliet li hawn imferrxin ma’ din il-gżira. Kulma jmur il-volum tal-iskart qed jiżdied ġmielu. Miegħu qed jiżdied it-tniġġis li joħroġ minn dawn il-miżbliet bħall-gassijiet velenużi meta taqbad xi miżbla. U mhux fl-arja biss. Xi metalli perikolużi jistgħu jsibu ruħhom fil-baħar meta tinżel ix-xita. Tal-anqas jien nista’ nibqa’ mfakkar bħala l-Mostru Ekoloġiku minn hawn ġew.

Imma jaħasra aktar ma bdejt naqra u nsir intiż fis-suġġett aktar il-volum ta’ karti li jintremew hawn beda jonqos u miegħu naqsu wkoll il-gazzetti li għalija kienu saru mezz ta’ informazzjoni u tagħrif. Il-karti ma baqgħux jintremew iżda bdew jiġu separati.

Kelli nwaqqaf par widnejn daqsiex biex inkun naf x’inhu għaddej. Stajt nisma’ tagħrif edukattiv fuq il-mezzi tax-xandir. Sirt midħla ta’ programmi ta’ diskussjoni dwar is-separazzjoni tal-iskart. Tgħallimt li l-ħġieġ, il-metall u l-karti qed jinġabru f’kontenituri kbar apposta. Dawn kienu se jiġu riċiklati, jiġifieri li kienu se jiġu maħdumin f’oġġetti oħra.

Smajt li l-karti u l-gazzetti, li kelli ngħaddi mingħajrhom, bdew jiġu riċiklati f’kotba tat-tpinġija, dvalji tal-karti u ħafna oġġetti utli oħra. Min-naħa l-oħra, il-plastik u l-ħġieġ inħoloq suq għalihom u bdew jiġu esportati. Il-metall, li tant kont insibu ta’ palat u li minnu kont nieħu l-ħadid kollu li għandi bżonn għad-dieta tiegħi, jista’ jiġi riċiklat u jintuża fl-industriji importanti bħal dawk tal-karozzi. Għal min hu kreattiv qed isiru anke skulturi minn biċċiet tal-ħadid li jintrema u li jiġi separat.

Mela issa qed tindunaw bis-sagrifiċċju kbir li qed nagħmel f’ġieħ l-ambjent. Kelli naqta’ dawn il-materjali prinċipali mid-dieta tiegħi. Mank xi ħadd jiftakar f’xi ħadd bħali, dejjem jaħdem fis-skiet għall-ġid tal-komunità, u jsir xi monument riċiklat minn xi materjal separat għal ġieħi!

Ta’ sikwit nisma’ lil sidt id-dar tgerger ma’ wliedha biex ma jwaddbux kollox fil-landa taż-zibel. Ġieli smajtha ċċempel fuq il-freephone għal tagħrif dwar din l-imbierka separazzjoni tal-iskart. Saret taħsel il-kontenituri kollha li jintużaw hawn ġew minn bottijiet tal-ikel sa fliexken tas-sapun. Emmnuni, xħin nisma’ dak it-tħaxwix tal-karti, il-plastik ifaqqa’ u l-bottijiet jaħbtu ma’ xulxin qalbi tkun trid toħroġ u żaqqi tgerger bil-ġuħ!

Imma l-kbir għadu ġej. Smajt li se jibda jinġabar l-iskart organiku. Sidt id-dar malajr kienet pronta tipprietka lil uliedha dwar il-qxur tal-frott u ħxejjex li dawn jista’ jsir kompost bihom. Ma jaħarbilha xejn! U araha dlonk tiġbor il-fdalijiet tal-ħaxix għall-borma u tmur tiġri tħalltu mal-munzell li għandha f’dik in-nitfa ta’ ġardina. Kultant żmien tmur tqallbu u fi ftit ġimgħat ikun diġà ddekompona u jsir kompost li jista’ jintuża minflok ħamrija għax-xtieli. Is-sustanzi fil-ħamrija jiżdiedu permezz ta’ dan il-kompost. U jien nibqa’ bir-riħa. Lanqas dieta organika ma ħamluni niekol.

Kont drajt f’din il-ħajja, li niekol bla xeba’. Imma ż-żminijiet inbidlu u qed inħossni niddgħajjef bil-mod il-mod. Il-landa daqt tkun vojta. Nibża’ li anke jien se niġi riċiklat. B’xi mod irrid insostni ruħi. Jekk se jibda jonqosli l-ikel aħjar indabbar rasi xi mkien ieħor. Daż-żmien ma jaqbilx li tkun mostru fjakk!