Il-Leġġenda ta' Katrin tal-Imdina

Katrin kienet se tiżżewweġ lill-Ħakem tal-Imdina. Din l-aħbar kienet fuq fomm kulħadd. Fil-jum tat-tieġ, ħafna familji ħallew id-djar u l-irziezet tagħhom biex jaraw l-għarajjes deħlin u ħerġin mill-katidral. It-toroq tal-Imdina kienu mimlijin nies. Ma kienx hemm post fejn toqgħod labra. Filgħodu kmieni kien hemm ġenn sħiħ fid-dar ta’ Katrin. Min jagħmel ħaġa u min oħra. F’daqqa waħda, instemgħet taħbita fuq il-bieb ta’ barra. L-għarus kien wasal flimkien mal-familjari tiegħu u l-monsinjur tal-katidral. Omm Katrin niżlet isfel biex tilqa’ l-mistednin. Hekk kif il-mistednin tkellmu ftit ma’ omm Katrin, ġew in-nies tal-baldakkin. Kulħadd kien lest biex tibda l-purċissjoni tal-għarajjes lejn il-katidral.

Infetaħ il-bieb tad-dar u n-nies bdiet tgħajjat kemm tiflaħ. “Waslet l-għarusa! Waslet l-għarusa!” Imma l-purċissjoni tal-għarajjes ma setgħetx tibda. Kien hemm bżonn li xi ħadd jofroq il-ġemgħa biex il-purċissjoni tkun tista’ tgħaddi. Kien hemm nies fit-twieqi u fil-gallariji tad-djar u l-palazzi tan-nobbli. Xi wħud marru wkoll fuq il-bjut biex jaraw l-għarajjes.

Sa fl-aħħar bdiet il-purċissjoni. L-ewwel li mxew kienu grupp ta’ tfajliet li kellhom basktijiet mimlijin fjuri. Dawn bdew ikantaw u jitfgħu l-fjuri fl-art biex jimxu fuqhom l-għarajjes. Warajhom, imbagħad, kien hemm żewġt irġiel, li kellhom ir-rigali li l-għarajjes kienu ser jagħtu lill-isqof. Kien hemm ukoll żewġ għannejja. Wara dawn imxew Katrin u l-Ħakem taħt il-baldakkin u fl-aħħar għaddew il-ġenituri flimkien mal-membri tal-Kunsill tal-Imdina.

Waqt li kienu sejrin, in-nies fit-twieqi, fil-gallariji u minn fuq il-bjut bdew jitfgħu xita ta’ fjuri fuq l-għarajjes. Il-qniepen bdew idoqqu. Il-purċissjoni kompliet b’pass ta’ nemla. Kull fejn għaddew l-għarajjes kien hemm folol kbar ta’ nies. Kienet aqwa mill-Imnarja. Meta waslu fuq iz-zuntier tal-katidral ħareġ l-isqof jiltaqa’ mal-għarajjes u l-mistednin. Il-katidral kien mimli daqs bajda. In-nies kienu libsin l-isbaħ ilbies. L-għarajjes u l-isqof komplew mixjin tul il-korsija. L-għajnejn ta’ kulħadd kienu fuq Katrin. Il-Ħakem kien ukoll bl-aħjar ilbies. Fuq sidru kien hemm faxxa – il-faxxa tal-Ħakem tal-Imdina.

Meta l-għarajjes waslu fuq l-artal, il-kant waqaf. L-isqof bierek iċ-ċrieket u żewwiġhom. Wara, l-għarajjes offrew lill-isqof xi rigali bħala ringrazzjament. F’daqqa waħda, waslet l-aħbar li xi Torok kienu niżlu l-Pwales u bdew mixjin lejn il-qalba ta’ Malta. Fost il-Maltin waqa’ biża’ kbir. Min fejn kienu għaddew it-Torok ħallew ħerba sħiħa. Diversi rziezet kienu ġew maħruqa, annimali meħuda u xjuħ maqtula. Il-Ħakem neħħa minnufih il-faxxa li kellu fuq sidru u ordna lis-suldati jinġabru fuq iz-zuntier u fit-toroq ta’ ħdejn il-katidral. Fi żmien qasir, il-Ħakem ħareġ mill-bieb ewlieni tal-Imdina flimkien mas-suldati. Ħafna rġiel ħallew lil marthom u ’l uliedhom biex jingħaqdu mas-suldati Maltin. Kien hemm xeni ta’ biki ma’ kullimkien.

Waqt li kien għaddej dan kollu, it-Torok irnexxielhom jidħlu fil-Mosta u baqgħu sejrin lejn iż-żewġt irħula ta’ Ħal Lija u Ħ’Attard. Hemm ġew wiċċ imb wiċċ mal-Ħakem, mas-suldati u l-ġellieda l-oħra Maltin. Seħħet ġlieda kbira bil-Maltin jiġġieldu sider ma’ sider mat-Torok. Il-Ħakem deher jiġri fuq iż-żiemel bix-xabla f’idu imma f’daqqa waħda daruh xi Torok u tawh daqqtejn ta’ xabla. Il-Ħakem waqa’ minn fuq iż-żiemel u spiċċa għal tulu fl-art bla ħajja. Dak il-ħin, aktar Maltin bdew ġejjin fix-xena tal-ġlied. Malli raw dan, it-Torok ħarbu lejn ix-xatt tal-Pwales. Malta kienet ħelsitha minn taħt il-qilla tat-Torok.

Hekk kif raw li t-Torok telqu, is-suldati, taħt il-kmand ta’ mexxej ġdid, bdew sejrin lura lejn l-Imdina. Fuq karru kien hemm il-ġisem tal-Ħakem. Ħwejġu, li sa ftit qabel kien qed itejjeġ bihom, kienu miksija bit-trab. Fuq sidru kien hemm iċ-ċarċir tad-demm ħiereġ mid-daqqiet tax-xwabel li qatluh.

Il-bieb ewlieni tal-Imdina nfetaħ beraħ. Bdew deħlin is-suldati Maltin, tnejn tnejn. Fosthom kien hemm il-karru li kien qed iġorr il-ġisem tal-Ħakem. Is-suldati komplew it-triq tagħhom sal-katidral. Hemm kien hemm Katrin, tistenna lir-raġel tagħha. Il-karru waqaf quddiem il-bieb tal-katidral.

Katrin u l-mistednin ħarġu fuq iz-zuntier. Katrin rat quddiem għajnejha l-ġisem tal-maħbub tagħha. Ħassha ħażin u waqgħet fl-art. Issa, fl-istess jum, minn għarusa saret armla, l-armla tal-Ħakem, il-bniedem li tant ħabbet u li tant ħabb lil pajjiżu. Il-ġisem tal-Ħakem ħaduh fl-isptar Santu Spirtu fir-Rabat. Kien hemm bżonn li jitnaddaf u jiġi ppreparat għad-difna. Katrin daħlet f’dar ommha. Neħħiet il-libsa tat-tieġ u libset l-ilbies tal-vistu. Marret fil-kamra tagħha u qagħdet tistenna l-għada, jum id-difna. In-nies ukoll marru lura lejn djarhom, min bil-mixi u min fuq il-karrettun. Fuq wiċċ kulħadd kien jidher swied il-qalb kbir. L-għada kulħadd tela’ mill-ġdid sal-Imdina, din id-darba għall-funeral tal-Ħakem.